{|border="1" cellpadding="2" cellspacing="1" width="330" align="right" style="margin:0 0 .5em 1em; border-collapse:collapse;"
| colspan="2" align="center" bgcolor="fefe00"| <font size=+1>'''Krypton'''</font>
|-
| colspan="2" align="center" | 290px|Krypton
|-
|Chemická značka||Kr (lat. ''Kryptonum'')
|-
|Atomové číslo||36
|-
|Izotopy||76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, '''84''', 85, 86, 87, 88
|-
||83,8 [[Atomová hmotnostní konstanta|amu
|-
|Elektronová konfigurace||[Ar] 3d<sup>10</sup> 4s<sup>2</sup> 4p<sup>6</sup>
|-
|Skupenství||Plynné
|-
|Teplota tání||-156,6 °C (116,4 K)
|-
|Teplota varu||-152,9 °C (120,1 K)
|-
|Ve vzduchu||0,0001&nbsp;%
|-
|Skupenské teplo varu při -151&nbsp;°C||9,661 kJ/mol
|-
|Skupenské teplo tání při -157&nbsp;°C||1,5057 kJ/mol
|-
|Kritická teplota||-62,5&nbsp;°C
|-
|Kritický tlak||54,3 atm
|-
|Kritická hustota||0,7
|}

'''Krypton''' chemická značka '''Kr''' je plynný chemický prvek, patřící mezi vzácné plyny 

== Základní fyzikálně - chemické vlastnosti ==

200px|Fluorid kryptonatý|left|thumb
Bezbarvý plyn, bez chuti a zápachu, nereaktivní, téměř inertní. Chemické sloučeniny tvoří pouze vzácně s vodě a ještě lépe v nepolárních organických rozpouštědlech. Krypton je možno při velmi nízkých teplotách zachytit na aktivním uhlí.

Krypton stejně jako i ostatní vzácné plyny se vyznačují nízkým elektrickým odporem a tudíž i velmi dobrou vodivostí elektrického proudu. Toho se využívá v osvětlovací technice. Krypton má zelenavě až světle fialovou barvu, která zřeďováním kryptonu přechází až v bílou barvu.

== Historický vývoj ==

Po té co Williamem Ramsayem a Morrisem Traversem, kdy William Ramsay využil nové metody frakčního destilace zkapalněného vzduchu a zároveň s kryptonem objevil i neon a xenon.

Prvek, který objevil první, pojmenoval ''skrytý'' - krypton. Poznal jej podle dvou čar v zelené a dvou čar ve žluté části spektra.

== Výskyt a získávání ==
Krypton je přítomen v '''zemské atmosféře''' v koncentraci přibližně 0,0001&nbsp;%. Je získáván '''frakční destilací zkapalněného vzduchu'''. Vzniká také jako jeden z produktů '''radioaktivního rozpadu uranu''' a lze jej nalézt v plynných produktech jaderných reaktorů. Další možností získání kryptonu je frakční adsorpce na aktivní uhlí za teplot kapalného vzduchu.

== Využití ==

200px|Krypton|left|thumb
Krypton má '''řadu izotopů''', z nich 6 je stabilních a další z nich podléhají radioaktivní přeměně. Určení vzájemného poměru různých izotopů kryptonu může v určitých případech sloužit k '''datování stáří hornin nebo podzemních vod'''. Protože izotopy kryptonu vznikají i při výbuchu nukleárních bomb, výzkum zastoupení vybraných izotopů lze použít k posouzení velikosti depozice produktů jaderných zkoušek ve zkoumaných lokalitách.

V letech 1960 -1983 sloužila vlnová délka emisní linie kryptonu k '''definici délkové jednotky''' SI.

Krypton nachází uplatnění hlavně v osvětlovací technice, kde se ho využívá k plnění kryptonových žárovek a některých zářivek. Krypton se dá dále použít ve výbojkách, obloukových lampách a doutnavých trubicích. Krypton má zelenavě až světle fialovou barvu, která se jeho ředěním v nádobě vytrácí a při velkém zředění vydává pouze bílé světlo.

==Literatura==

{| class="wikitable" align="right" style="margin: 16px 16px 16px 16px"
|-
|  colspan="2" cellspacing="0" cellpadding="2" | 
{| style="text-align: center; border: 0px none" align="center"
|-
| style="text-align: center; border: 0px none" colspan="2" | Br - '''Kr''' - Rb
|-
| style="vertical-align: middle; border: 0px none" rowspan="3" | &nbsp;<br />Ar<br />'''Kr'''<br />Xe&nbsp;&nbsp;<br />&nbsp;<br />&nbsp;
|-
| style="text-align: center; border: 0px none" | 250px<br />
<div style="text-align: center">Układ okresowy</div>
|}
|-
! style="align: center; background-color: #c0ffff" colspan="2" | <font color="green">'''Dane ogólne'''</font>
|-
| Nazwa, symbol, l.a.*
| Krypton, Kr, 36 
|-
| Własności metaliczne
| gaz szlachetny
|-
| Grupa, okres, blok
| 18 (VIIIA), 4, p
|-
| twardość
| 3,708 kg/m<sup>3</sup>, bd
|-
| Kolor
| bezbarwny
|-
! style="align: center; background-color: #c0ffff" colspan="2" | <font color="green">'''Własności atomowe'''</font>
|-
| Masa atomowa
| 83,798 u
|-
| Promień atomowy (obl.)
| bd (88) pm
|-
| Promień kowalencyjny
| 110 pm
|-
| Promień van der Waalsa
| 202 pm
|-
| Konfiguracja elektronowa
| <nowiki>[</nowiki>Ar<nowiki>]</nowiki>3d<sup>10</sup>4s²4p<sup>6</sup>
|-
| e<sup>-</sup> na poziom energetyczny
| 2, 8, 18, 8
|-
| Stopień utlenienia
| 0
|-
| Własności kwasowe tlenków
| nieznane
|-
| Struktura krystaliczna
| regularna ściennie<br /> centrowana
|-
! style="align: center; background-color: #c0ffff" colspan="2" | <font color="green">'''Własności fizyczne'''</font>
|-
| Stan skupienia
| gazowy
|-
| Temperatura topnienia
| 115,79 K<br />(-157,36 °C)
|-
| Temperatura wrzenia
| 119,93 K<br />(-153,22°C)
|-
| Objętość molowa
| 27,99×10<sup>-6</sup> m³/mol
|-
| Ciepło parowania
| 9,029 kJ/mol
|-
| Ciepło topnienia
| 1,638 kJ/mol
|-
| Ciśnienie pary nasyconej
| bd
|-
| Prędkość dźwięku
| 1120 m/s (293,15 K)
|-
! style="align: center; background-color: #c0ffff" colspan="2" | <font color="green">'''Pozostałe dane'''</font>
|-
| Elektroujemność
| 3,00 (Pauling)<br />2,94 (Allred)
|-
| Ciepło właściwe
| 248 J/(kg*K)
|-
| Przewodność właściwa
| bd
|-
| Przewodność cieplna
| 0,00949 W/(m*K)
|-
| I Potencjał jonizacyjny
| 1350,8 kJ/mol
|-
| II Potencjał jonizacyjny
| 2350,4 kJ/mol
|-
| III Potencjał jonizacyjny
| 3565 kJ/mol
|-
| IV Potencjał jonizacyjny
| 5070 kJ/mol
|-
| V Potencjał jonizacyjny
| 6240 kJ/mol
|-
| VI Potencjał jonizacyjny
| 7570 kJ/mol
|-
| VII Potencjał jonizacyjny
| 10710 kJ/mol
|-
| VIII Potencjał jonizacyjny
| 12138 kJ/mol
|-
! style="align: center; background-color: #c0ffff" colspan="2" | 
<font color="green">'''Najbardziej stabilne izotopy*'''</font>
|-
|  colspan="2" | 
{| style="border: 1px solid" cellspacing="0" cellpadding="2" width="100%"
|-
! izotop
! wyst.
! o.p.r.
! s.r.
! e.r. MeV
! p.r.
|-
| <sup>78</sup>Kr
| 0,35%
|  colspan="4" | stabilny izotop z 42 neutronami
|-
| <sup>80</sup>Kr
| 2,25%
|  colspan="4" | stabilny izotop z 44 neutronami
|-
| <sup>81</sup>Kr
| {syn.}
| 2,29×10<sup>5</sup> lat
| w.e.
| 0,281
| <sup>81</sup>Br
|-
| <sup>82</sup>Kr
| 11,6%
|  colspan="4" | stabilny izotop z 46 neutronami
|-
| <sup>83</sup>Kr
| 11,5%
|  colspan="4" | stabilny izotop z 47 neutronami
|-
| <sup>84</sup>Kr
| '''57%'''
|  colspan="4" | stabilny izotop z 48 neutronami
|-
| <sup>85</sup>Kr
| {syn.}
| 10,756 lat
| β<sup>-</sup>
| 0,687
| <sup>85</sup>Rb
|-
| <sup>86</sup>Kr
| 17,3%
|  colspan="4" | stabilny izotop z 50 neutronami
|}
|-
! style="align: center; background-color: #c0ffff" colspan="2" | 
<font size="-1">Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,<br />użyte są jednostki SI i warunki normalne.
</font>
|-
|  colspan="2" | <font size=-1>*Wyjaśnienie skrótów:<br />l.a.=liczba atomowa<br />wyst.=występowanie w przyrodzie,<br />o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,<br />s.r.=sposób rozpadu,<br />e.r.=energia rozpadu,<br />p.r.=produkt rozpadu,<br />w.e.=wychwyt elektronu
</font>
|}
'''Krypton''' ('''Kr''', łac. ''krypton'') - gazów szlachetnych w układzie okresowym.

Posiada kilkanaście izotopów z przedziału mas 72-94. Trwałe są izotopy: 78, 80, 82, 83, 84 i 86.

Występuje w atmosferze ziemskiej w ilości ok. 1,14 uranu i plutonu.

Został odkryty w roku W. Ramsaya i M.W. Traversa. Nazwa pochodzi od greckiego ''kryptos'' - ukryty. 

Krypton jest niereaktywnym gazem szlachetnym, znane są tylko nieliczne jego fluorki, połącznia z grupą cyjankową, związki klatratowe z wodą oraz kompleks kryptonu(0) z hydrochinonem.

Znaczenie biologiczne - brak.

Krypton jest bezbarwnym, niereaktywnym gazem. Reaguje tylko z gazowym fluorem pod wysokim ciśnieniem, tworząc fluorki kryptonu oraz tworzy kompleksy klatratowe z wodą i hydrochinonem. Dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w nowoczesnych oknach. Inne jego praktyczne zastosowanie to jego detekcja umożliwiająca wyszukiwanie rud uranu.

<sup>86</sup>Kr ma pomarańczowoczerwoną linię w widmie atomowym. Długość fali elektromagnetycznej tej linii stanowiła do roku SI. 1 metr = długość fali tej linii razy 1650763,73.

Kategoria:Pierwiastki chemiczne

cv:Криптон