thumb|Een parapente in vlucht.
thumb|Een parapenter tijdens de start. De parapenter kijkt naar zijn scherm, dat naar links, omhoog zal gaan. Op het moment dat het scherm boven hem staat en duidelijk is dat het voldoende draagkracht heeft, draait de parapenter zich om en vliegt weg (naar links op deze foto).
thumb|Een parapenter net na de start.

Een '''parapente''' of '''glijscherm''' is een soepele, uit doek gemaakte vleugel waarmee men kan zweven. 

Het woord stamt af van de parachute, waar het deel 'chute' vervangen werd door 'pente'. Waar de 'chute' stond voor 'val', staat 'pente' voor 'helling', omdat de glijschermpiloten van berghellingen vertrekken en eromheen vliegen.

In tegenstelling tot de parachute, die niet bestuurbaar is (enkel een minimum controleerbaar), is een glijscherm perfect bestuurbaar. 

De parapente bestaat uit twee stofdelen, boven- en onderzijde, verbonden door bruggen, hierdoor wordt de vleugelvorm verkregen. Het materiaal is gemaakt van speciaal geweven doek. Het bekendste is nylondoek. 

Door het glijscherm te vullen met lucht (aan de voorkant is hij open) zal deze de vorm van de vleugel aannemen. De snelheid zal een opwaartse lift genereren die de zwaartekracht tegenbalanceert en het glijscherm zal doen zweven. Zonder verdere bekrachtiging (paramotor) is de verticale verplaatsing nog altijd neerwaarts. Men zal bijgevolg enkel opwaarts kunnen gaan als er thermische (warmte) of dynamische (hellings-) winden zijn. Zonder thermiek of dynamische winden heeft een moderne parapente een glijgetal (de tangens van de glijhoek) van 7.5-11, hetgeen betekent dat hij per 1.000 m neerwaarts zonder wind 7.500 m tot 11.000 m vooruit gaat.

De besturing wordt mogelijk gemaakt door de twee stuurlijnen. Hiermee worden de rechter- en linkerkant van de vleugel geremd, waardoor de parapente in richting van het geremde kant vliegt. Verder kan met deze twee stuur- of eigenlijk remlijnen ook de snelheid van het scherm verlaagd worden. Ongeremd vliegt een glijscherm ca. 35-40 km/h en maximaal geremd (kort voor een stall) ca. 20-23 km/h.

==Praktijk==
;Afstandvliegen: Uitgerust met een radio en een gps-ontvanger, zal de piloot hoogte nemen, en als hij hoog genoeg is, op tocht vertrekken, sommige keren ook terug. Het afstandsrecord is meer dan 400 km.
;Acrobatie: het vliegen van speciale figuren die niet tot de normale bewegingen horen bij parapenten.
;Soaring:Langs een berghelling vliegen, en daar door de hellingstijgwind op dezelfde hoogte blijven, of hoger komen.
;Ploefen: De meest voorkomende vlucht bij beginners. Als er geen mogelijkheid bestaat om omhoog te gaan, zal de piloot rechtstreeks van vertrek- naar landingsveld vliegen.
;Grondoefening: Het beoefenen van de start op een vlak stuk land, zonder dat er daadwerkelijk gevlogen gaat worden.
;Starten:Er zijn 2 mogelijkheden om te starten. Men kan van een starthelling op een heuvel aflopen (niet springen). Een andere methode (in Nederland het meest beoefend) is starten via een lier. Deze trekt de parapenter in een of meerdere 'trappen' naar een hoogte van enige honderden meters boven het maaiveld.

{|
| 200px|thumb|Start vanaf een berghelling
| 200px|thumb|Vlucht
| 200px|thumb|Vanuit de lucht gefilmd
|}

==Jargon==
Door de Franse origine van deze sport, zijn er veel termen uit het Frans afgeleid.
;Ploef: Vanaf een heuvel vertrekkende, meestal voor dat het thermisch wordt om zo te glijden van heuvel direct naar de landing, zonder gebruik te maken van thermiek of stijgwind.
;Inklapper: Het wegvallen van een deel van het scherm. Normaliter is dit binnen enkele seconden opgelost, bij veel typen schermen zelfs zonder dat de piloot daar actie voor hoeft te ondernemen.
;Cross / XC: Het maken van een vlucht die langer is (in afstand) dan op basis van de glijhoek van het scherm mogelijk is, door gebruik te maken van hellingstijgwinden en thermiek.
;3-6 / 360: Het draaien van een volledige cirkel.
;Waga: Wordt meestal op een wat hogere duin gedaan, gebruik makend van de laminaire zeebries. Men scheert als piloot rakelings over de duin en schept met een vrije hand wat duinzand mee, terwijl de buitenste vleugeltip ook over het zand scheert. Het [http://www.youtube.com/watch?v=UPcp4yNEJu4 Wagas Festival] vindt jaarlijks plaats op [http://nl.wikipedia.org/wiki/Dune_du_Pyla Dune de Pyla] (of Dune de Pilat) ten zuidwesten van Bordeaux, vlakbij Arcachon.
;Wingover: Het maken van afwisselend linker- en rechterbochten, zodat de piloot boven de tip, of boven het midden van zijn scherm uitkomt.
;SAT: acrobatiefiguur uitgevonden door de Safety Acro Team. Lijkt sterk op een 360, maar we met het draaiingmiddelpunt tussen de vleugel en de piloot. De vleugel vliegt bijgevolg voorwaarts en de piloot achterwaarts.
;Restitutie: Een verschijnsel, waarbij de warme lucht uit het dal 's avonds in zijn geheel opstijgt - rond zonsondergang is het vaak een half uur lang mogelijk om op dezelfde hoogte te blijven zweven.
;Wasmachine: Twee verschijnselen: ofwel de rolwind die aan de achterkant van een berg kan optreden, ofwel zeer turbulente lucht.
;Rotor: turbulente, roterende lucht, bijvoorbeeld de rolwind aan de achterkant (lee-kant) van een berg.
;loef en lei: Net zo als in het zeilen de voor (loef) en achterkant (lei) ten opzichte van het wind van een berg. 
;Recup:
;Deco / Atterro: Franse afkorting van "Décollage" (de startplaats op de heuvel) en Atterrissage (de landingsplaats)
;Leshelling: Een vlakke helling met een hoogteverschil van 25 tot 100 meter: voor beginnende piloten is het hier mogelijk om de eerste vluchten te maken, zonder dat er ernstig gevaar voor vallen bestaat.
;Infinity: Zoals de vertaling zegt, "oneindig" dit is een acro-maneuver en vereist de nodige kennis ! Het zijn loopings rondom de langsas van de vleugel.

==Geschiedenis==
Voor 1970 was er de parachute, waarmee gesprongen werd uit een vliegtuig of een ballon. Het grote probleem was en is de onbestuurbaarheid. In het begin van de jaren '60 deden verscheidene valschermspringers verwoede pogingen met allerlei typen van valschermen om bestuurbaarheid te verkrijgen, de één al met wat meer succes dan de andere. In 1964 ontwikkelde Domina Jalbert de eerste bestuurbare parachute. Het glijscherm of de parapente, in het begin vaak matras genoemd omdat het zo een sterke gelijkenis met de matras vertoonde, werd geleidelijk een feit. De legende vertelt dat drie parachutepiloten in Mieussy, Frankrijk, in 1978 uit economische redenen succesvol poogden om hun vleugel te starten vanuit een helling. De vorm was rechthoekig maar bijna een vierkante vorm.

Deze bestuurbare parachute, die in feite een vleugel is, had een nog sterke daalsnelheid maar ook reeds een horizontale voorwaartse snelheid ten opzichte van de omringende lucht tot om en bij de 15km/u waardoor een zekere opwaartse kracht, lift, ontstond. Dit verhoogde het glijgetal van de vleugel van nul naar ongeveer 2. In de volgende jaren werden vleugels ontwikkeld speciaal gemaakt voor glijscherm vliegen. Doordat de lijnen nooit een schok moeten ondergaan bij het openen van de parapente, kunnen deze veel lichter, dunner worden gemaakt. Geleidelijk aan evolueerde de vorm van een rechthoek dito vierkant met een zevental zakken, naar een plattere ovaalvormige vleugel met een spanwijdte van een 12-tal meter.

Bij de moderne competitieglijschermen kan dit gaan tot +-37 km/u en dit stijgt gestaag. Er zijn er nu reeds die 60 km/u luchtsnelheid halen als het snelheidssysteem in werking gezet wordt. Het glijgetal is circa 7 bij een beginnersvleugel, en kan tot 8,5 oplopen.

===Vrije vlucht===
De piloot gonfleert zijn scherm door de startloop. Na de startloop zweeft zijn glijscherm. Als de glijhoek kleiner is dan de berghelling dan zal hij vliegen. Vindt de piloot thermiek of bergwinden, dan kan hij meerdere uren in de lucht blijven.

In de vlakke landen als België en Nederland wordt een lier gebruikt om de piloot op te trekken tot op soms meer dan 500 m. Een ervaren piloot kan met een beetje geluk een helling met hoogteverschil 50 m of minder succesvol benutten.

'''Paragliding''' is a recreational and competitive flying sport.  A paraglider is a free-flying, foot-launched thumb|Paraglider take-off in Brazil
thumb|Land-based practice: Kiting.
thumb|Paragliding in Swiss mountains

== History ==
thumb|A paraglider from 1988
In 1954, Walter Neumark predicted (in an article in ''Flight'' magazine) a time when a glider pilot would be “able to launch himself by running over the edge of a cliff or down a slope … whether on a rock-climbing holiday in Skye or ski-ing in the Alps”.<ref>Walter Neumark, "The Future of Soaring", ''Flight'' magazine, 14 May 1954</ref>

In 1961, the French engineer Pierre Lemoigne produced improved parachute designs which led to the Para-Commander (‘PC’), which had cut-outs at the rear and sides which enabled it to be towed into the air and steered – leading to parasailing/parascending.

Sometimes credited with the greatest development in parachutes since aerofoil shape; an open leading edge and a closed trailing edge, inflated by passage through the air – the ''ram-air'' design.<ref>History of Paragliding: [http://www.circlinghawk.com/history.html]</ref>

Meanwhile, David Barish was developing the '''Sail Wing''' for recovery of NASA space capsules – “slope soaring was a way of testing out … the Sail Wing”.<ref>Pilot Profile: David Barish, the Probable Inventor of the Paraglider: [http://www.ushpa.aero/article40.pdf]</ref> After tests on Hunter Mountain, New York in September 1965, he went on to promote ‘slope soaring’ as a summer activity for ski resorts (apparently without great success).<ref>David Barish, The Forgotten Father of Paragliding: [http://www.flyaboveall.com/articles/davidbarish.htm]</ref> NASA originated the term ‘paraglider’ in the early 1960’s, and ‘paragliding’ was first used in the early 1970’s to describe foot-launching of gliding parachutes. 

Author Walter Neumark wrote ''Operating Procedures for Ascending Parachutes'', and he and a group of enthusiasts with a passion for tow-launching ‘PCs’ and ram-air parachutes eventually broke away from the British Parachute Association to form the British Association of Parascending Clubs (BAPC) in 1973.

These threads were pulled together in June 1978 by three friends Jean-Claude Bétemps, André Bohn and Gérard Bosson from Mieussy  Haute-Savoie, France. After inspiration from an article on ‘slope soaring’ in the ''Parachute Manual'' magazine by parachutist & publisher Dan Poynter,<ref>David Barish, The Forgotten Father of Paragliding: [http://www.flyaboveall.com/articles/davidbarish.htm]</ref> they calculated that on a suitable slope, a ‘square’ ram-air parachute could be inflated by running down the slope; Bétemps launched from Pointe du Pertuiset, Mieussy, and flew 100 m. Bohn followed him and glided down to the football pitch in the valley 1000 metres below.<ref>Jean-Claude Bétemps: “J’ai inventé le parapente”: [http://homepages.nwc.fr/bedouet/jean_claude_betemps.htm]</ref> ‘Parapente’ (''pente'' being French for slope) was born.

Through the 1980’s and since, it has been a story of constantly improving equipment and ever greater numbers of paragliding pilots. The first World Championship was held in Kössen, Austria in 1989.

== Equipment ==
=== Wing ===
thumb|260px|Parts of a paraglider
The paraglider aerofoil shape. 

The pilot is supported underneath the wing by a network of lines. The lines are gathered into two sets as left and right risers. The risers collect the lines in rows from front to back in either 3 or 4 rows, distributing load as in a whippletree. The risers are connected to the pilot's harness by two carabiners.

Paraglider wings typically have an area of 20-35 m² with a span of 8–12 m, and weigh 3–7 kg. Combined weight of wing, harness, reserve, instruments, helmet, etc. is around 12–18 kg.

The sailplanes can achieve a glide ratio of up to 60:1. 

The speed range of paragliders is typically 20–60 km/h (12-34 mph), from stall speed to maximum speed. Beginner wings will be in the lower part of this range, high-performance wings in the upper part of the range. The range for safe flying will be somewhat smaller.

Modern paraglider wings are made of high-performance non-porous fabrics such as Skytex (Porcher Sport) & Gelvenor, with Dyneema/Spectra or Kevlar/Aramid lines.

For storage and carrying, the wing is usually folded into a rucksack (bag), which can then be stowed in a large backpack along with the harness. For pilots who may not want the added weight or fuss of a backpack, the harness itself can be used to carry the wing, though this is less comfortable, and thus less favorable for longer hikes. In this case the wing (within the rucksack) is buckled into the harness seat, which is then slung over the shoulders. Recent developments in light-weight harness design include the ability to turn the harness inside out such that it becomes the backpack, thus removing the need for a second storage system.

Tandem paragliders, designed to carry the pilot and one passenger, are larger but otherwise similar. They usually fly faster with higher trim speeds, are more resistant to collapse, and have a slightly higher sink rate compared to solo paragliders.

=== Harness ===
thumb|Pilot with harness (light blue) doing reverse launch
The pilot is loosely and comfortably buckled into a harness which offers support in both the standing and sitting positions. Modern harnesses are designed to be as comfortable as a lounge chair in the sitting position. Many harnesses even have an adjustable 'lumbar support'. 

A reserve parachute is also typically connected to a paragliding harness.

Parachutes, including canopies, are generally used for descending, such as jumping out of an aircraft or for dropping cargo; while paragliders are generally used for ascending.  Paragliders are categorized as "ascending parachutes" by canopy manufacturers worldwide, and are designed for "free flying" meaning flight without a tether (for tethered flight amusement, see parasailing). However, in areas without high launch points, paragliders may be towed aloft by a ground vehicle or a stationary winch, after which they are released, creating much the same effect as a mountain launch. Such tethered launches can give a paraglider pilot a higher starting point than many mountains do, offering similar opportunity to catch thermals and to remain airborne by "thermaling" and other forms of lift. As free flight, paragliding requires the significant skill and training required for aircraft control, including aeronautical theory, meteorological knowledge and forecasting, personal/emotional safety considerations, adherence to applicable Federal Aviation Regulations (US), and knowledge of equipment care and maintenance.

=== Instruments ===

Most pilots use varios and radios when flying; some more advanced pilots also use GPS units.

==== Variometer ====
100px|right|thumb|Vario-altimeter
Birds are highly sensitive to atmospheric pressure, and can tell when they are in rising or sinking air. People can sense the acceleration when they first hit a thermal, but cannot detect the difference between constant rising air and constant sinking air, so turn to technology to help.

A variometer indicates climb-rate (or sink-rate) with audio signals (beeps which increase in pitch and tempo as you accelerate upwards and a droning sound which gets deeper as your descent rate increases) and/or a visual display. It also shows altitude: either above takeoff, above sea level, or (at higher altitudes) "flight level".

The main purpose of a variometer is in helping a pilot find and stay in the "core" of a thermal to maximise height gain, and conversely indicating when he or she is in sinking air, and needs to find rising air.

The more advanced three dimensions. The  track of the flight is digitally signed, stored and can be downloaded after the landing. Digitally signed tracks can be used as proof for record claims, replacing the 'old' method of photo documentation.  

75px|thumb|2m-band radio

==== Radio ====

Pilots use radio for training purposes, for communicating with other pilots in the air, particularly when travelling together on cross-country flights, and for reporting the location of landing.

Radios used are PTT (2-metre band (144–148&nbsp;MHz)  (Note that transmitting in the 144-148&nbsp;MHz band requires an amateur radio licence in some countries.) Usually a microphone is incorporated in the helmet, and the PTT switch is either fixed to the outside of the helmet, or strapped to a finger.

==== GPS ====

way-points have been correctly passed.

It can also be interesting to view a GPS track of a flight when back on the ground, to analyze flying technique. Computer software is available which allows various different analyses of GPS tracks (e.g. [http://www.compegps.com/new/products.php?var=1&tipoweb=1&todos=1&prod=16 CompeGPS], [http://www.naviter.si/ See You]).

Other uses include being able to determine drift due to the prevailing wind when flying at altitude, providing position information to allow restricted airspace to be avoided, and identifying one’s location for retrieval teams after landing-out in unfamiliar territory.

More recently, the use of GPS data, linked to a computer, has enabled pilots to share 3D tracks of their flights on Google Earth. This fascinating insight allows comparisons between competing pilots to be made in a detailed 'post-flight' analysis.

== Control ==
right|thumb|170px|Speedbar mechanism.

Brakes: Controls held in each of the pilot’s hands connect to the trailing edge of the left and right sides of the wing. These controls are called 'brakes' and provide the primary and most general means of control in a paraglider. The brakes are used to adjust speed, to steer (in addition to weight-shift), and flare (during landing).

Weight Shift: In addition to manipulating the brakes, a paraglider pilot must also lean in order to steer properly. Such 'weight-shifting' can also be used  for more limited steering when brake use is unavailable, such as when under 'big ears' (see below). More advanced control techniques may also involve weight-shifting.

Speed Bar: A kind of foot control called the 'speed bar' (also 'accelerator') attaches to the paragliding harness and connects to the leading edge of the paraglider wing, usually through a system of at least two pulleys (see animation in margin). This control is used to increase speed, and does so by decreasing the wing's angle of attack. This control is necessary because the brakes can only slow the wing from what is called 'trim speed' (no brakes applied). The accelerator is needed to go faster than this.

More advanced means of control can be obtained by manipulating the paraglider's risers or lines directly: 

*Most commonly, the lines connecting to the outermost points of the wing's leading edge can be used to induce the wingtips to fold under. The technique, known as 'big ears', is used to increase rate of descent (see picture).

*The risers connecting to the rear of the wing can also be manipulated for steering if the brakes have been severed or are otherwise unavailable. 

*In a 'B-line stall', the second set of risers from the leading-edge/front is gently pulled down to put a crease in the upper surface of the wing.  This destroys the aerofoil, dramatically reducing the lift produced by the canopy, thus inducing a higher rate of descent.

=== Fast Descents ===
Problems with “getting down” can occur when the lift situation is very good or when the weather changes unexpectedly.
There are three possibilities of rapidly reducing altitude in such situations.

==== Spiral Dive ====
The spiral dive is the most effective form of fast descent: With a little bit of practice you will achieve a sink rate of 15 m/s and more. It is absolutely necessary that you gradually approach these values the first few times! 
Constant pulling on one brake narrows the radius of the turn and forms a spiral rotation in which high sink rates can be reached. As soon as the glider is in a spiral dive (clear increase of sink rate and turn bank), the outside wing should always be stabilised with the outside brake and the desired sink rate should be controlled with great delicacy. 

==== B-Line-Stall ====
thumb|Big Ears, Rocky Point, NY.
Out of unaccelerated normal flight, it is best to grasp the B-lines on both sides above the line links and pull them down. There is no need to release the toggles while B-stalling. Then a full stall will occur, the canopy bunches up in the direction of the profile and by pulling down further you will achieve a high sink rate while keeping a completely stable “flight” position. Pulling the B-lines even further down will not enhance the sink rate but lead to a more unstable flight position and turning away of the canopy. By releasing the risers the canopy will accelerate immediately without strong oscillation effects. Should it not catch up right away, a simultaneous push on the A-risers will remedy this condition.

==== Big Ears ====
By pulling on the rear (outer) A-riser and holding down the outer A-lines the wing tips of the glider can be folded in. This method drastically deteriorates the glide angle but without being an effective method for descending. The use of big-ears is only sensible for getting away horizontally out of moderate thermals without gaining more altitude (such as at cloud base or at risk of being blown backwards into lee). The effectiveness of this technique can be increased by using the speed system at the same time. To reinflate it is simply necessary to release the line - only in exceptional cases is it necessary to help the reinflation with brief, deep pumps of the brake on the deflated side.

== Flying ==
thumb|Take off from a ramp, [[Tegelberg, Schwangau, Germany.]]
In unpowered flight, rising air is needed to keep a glider aloft. This rising air can come from two sources:

*when the sun heats features on the ground, columns of rising air known as thermals are generated

*when wind encounters a ridge in the landscape, the air is forced upwards, providing ridge lift.

In mountainous environments, flying is mostly based around thermals, which can be used to stay aloft before heading for a landing field below the launch site. In hill environments, ridge lift is used for ridge soaring, and landing can be done either back at the launch site, or at a landing field at the bottom of the ridge. In either case, more experienced pilots can use thermals to go ‘cross country’.

===Launching===
thumb|Reverse launch, [[Fiesch, Switzerland.]]
thumb|Paraglider towed launch, [[Mirosławice, Poland.]]

As with all aircraft, launching and landing are done into wind (though in mountain flying, it is possible to launch in nil wind and glide out to the first thermal).

====Forward launch====
In low winds, the wing is inflated with a ‘forward launch’, where the pilot runs forward so that the air pressure generated by the forward movement inflates the wing. 

====Reverse launch====
In higher winds, particularly ridge soaring, a ‘reverse launch’ is used, with the pilot facing the wing to bring it up into a flying position, then turning under the wing to complete the launch. 

Reverse launches have a number of advantages over a forward launch. It is more straight forward to inspect the wing and check the lines are free as it leaves the ground. In the presence of wind, the pilot can be tugged toward the wing and facing the wing makes it easier to resist this force, and safer in case the pilot slips (as opposed to being dragged backwards). These launches are normally attempted with a reasonable wind speed making the ground speed required to pressurise the wing much lower - the pilot is initially launching while walking backwards as opposed to running forward.