{{Kişisel
| adı            =M.Fethullah Gülen
| resim          =
| resim_boyutu   =
| takma_adı      =
| başlık         =
| takma_adı      =
| doğum_tarihi   =27 Nisan 1941 
| doğum_yeri     =Pasinler, Erzurum / Türkiye
| ölüm_tarihi    =
| ölüm_yeri      =
| meslek         =Emekli Vaiz
| milliyet       =Türk
| medeni hali    =Bekar
| imza           =
| website        =[http://tr.fgulen.com/ Fethullah Gülen]
| dipnot         =
}}

'''Fethullah Gülen (Fetullah Gülen)'''<Ref>Avukatı Orhan Erdemli'nin mahkemelere gönderdiği yazılarda adı Fetullah diye geçmektedir</ref> (d. 27 Nisan 1941 Pasinler, Erzurum), emekli<!--Emekli değil 1981'de istifa etti vaizlikten bak: http://tr.fgulen.com/content/view/3499/5/--> vaiz, yazar. Said Nursi'nin kaleme aldığı Risale-i Nur eserlerinden faydalanmıştır. 30'u aşkın kitabı ve çeşitli dergilerde makaleleri yayımlanmıştır. Farsça ve Arapça bilmektedir. Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı'nın kurucuları arasındadır ve vakfın onursal başkanı kabul edilir. 

Gülen, dinde yenilenmeci görüşleri ekseninde oluşan Gülen Hareketi'nin fikri önderidir. Dinde yenilenme ve dinlerarası diyalog konusundaki fikirleriyle yalnızca cemaati içinde değil, filozoflar ve sosyal bilimcilerin içinde olduğu bazı uzmanlar tarafından da çağdaş İslam düşüncesine yön veren önemli bir düşünür olarak kabul edilmektedir.<ref>ODTÜ Felsefe Bölümü Başkanı Ahmet İnam: "Fethullah Bey çok değerli ve saygın bir insan. Kendisiyle üç gün beraber konuştuk. Ben onu bir mütefekkir olarak görüyorum." [http://acans.blogspot.com/2006/12/ahmet-inam-hayata-niversitelere-ve.html]</ref> 
<ref>"Bir Müslüman düşünür olan Fethullah Gülen’in çağdaşlık ile Müslüman gelenek arasında nasıl bir orta yol aradığını ele alacağız." Yavuz, M.Hakan, Esposito, John, ''Laik Devlet ve Fethullah Gülen Hareketi'', Istanbul: Gelenek, 2004 [http://www-rohan.sdsu.edu/~akuru/KURU-MODERNITE.doc]</ref>
<ref>"As a religious intellectual and peace activist from Turkey, Gulen has influenced a whole generation of Muslims worldwide and inspired them", ''Muslim World in Transition: Contributions of the Gulen Movement'' seminerine çağrı metni, The American Political Science Association [http://www.apsanet.org/content_38610.cfm]</ref> Karşıtları ise Gülen'i bir düşünür olarak önemli bulmamakta, örgütleme ve cemaat önderliği çalışmaları üzerinde durmaktadırlar.

== Hayatı ==
Korucuk Köyü'nde doğan Gülen'in babası Ramiz Bey cami imamı, annesi Rafia Hanım evhanımıdır. Gülen; altısı erkek, ikisi kız, sekiz kardeşin ikincisidir. İlkokul, ortaokul ve imam hatip lisesini dışarıdan bitiren Gülen, Osman Bektaş'tan din eğitimi almıştır.<ref></ref> 

Erzurum Komünizmle Mücadele Derneğinin kuruluşunda bulunmuştur.<ref>[http://tr.fgulen.com/content/view/3163/5/ Erzurum Komünizmle Mücadele Derneğinin kurulmasıyla ilgili Fethullah Gülen'in açıklamaları]</ref>

Askerlik öncesi ve sonrasında Edremit'in Suturen<!-- Edremit'in bu adda bir bucağı ya da köyü yok, büyük olasılıkla yanlış veya sonradan ismi değişmiş olmalı. Bu konuyu bilen var ise düzeltsin lütfen. -->, Kemalpaşa'nın Ören ve Yiğitler ile Manisa'nin Turgutlu ilçesinin Ahmetli bucağında Said-i Nursi öğretilerinin belletildiği kamplar kurdu.<ref>[http://www.islamiyetgercekleri.org/fethullahgulen.html]Hikmet Çetinkaya'nın Cumhuriyet Gazetesi'nde yayınlanan yazı dizisi </ref> 

Türk Ceza Yasası'nın 163 maddesinde tanımlanan irticai çalışmalarından dolayı ilk kez mahkemeye çıkarıldı ve 3 yıl hapis cezası aldı. 54 sanıklı dava iddianamesinde Hv. Hakim Bnb. Nurettin Soyer, sanıklar aleyhinde ''"Laikliğe aykırı olarak devletin içtimai, iktisadi, siyasi, hukuki temel nizamlarını kısmen de olsa dini esas ve inançlara uydurmak amacıyla cemiyet tesis, teşkil, tanzim veya sevk ve idare etmek, böyle cemiyetlere girmek veya girmek için başkasına yol göstermek"'' suçlamasında bulundu. Askeri Yargıtay 3. Dairesi temyiz isteğini ''"hakkında tesis edilen mahkumiyet hükmünde, usul, kast, subut, vasıf ve uygulama yönlerinden bir isabetsizlik görülmediği" '' şeklinde karar vererek reddetti. İzmir Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nin 20.9.1972 gün ve 3/36 sayılı kararıyla Türk Ceza Yasası'nın 163. maddesine muhalefetten verilen karar Askeri Yargıtay 3. Dairesinin 1973/146-242 sayılı kararıyle mahkûmiyete dönüştü. 1974 yılında Bülent Ecevit'in Başbakanlığındaki 37.  hükümet döneminde çıkarılan af kanunuyla mahkûmiyet kararı af kapsamına girdi. 7 ay tutukluluktan sonra serbest kalan Gülen, Balıkesir'in Edremit ilçesi ve Manisa ilinde vaizlik görevlerine devam etti. Daha sonra İzmir'in Bornova ilçesi vaizliği görevine atandı. 

1980 askeri ihtilalinden sonra ''İzmir ve Ege Ordu Sıkıyönetim Komutanlıkları'' tarafından yakalanma emri yayınlandı.<ref>[http://webarsiv.hurriyet.com.tr/1999/06/20/125242.asp Hürriyet, 20 Haziran 1999]</ref> Aynı tarihte İzmir'i terk etti. Anadolu'da çeşitli illerde dolaştı, dost ve akrabalarını ziyaret etti. 20 Mart 1981 tarihinde vaizlikten istifa etti. 12 Ocak 1986 tarihinde Burdur'da tutuklandı. Sorgulandı ve İzmir'e getirildi burada serbest bırakıldı. Serbest bırakılmasının ardından 1986'da İzmir Emniyet müdürlüğünden aldığı pasaport ile hacca giderek hac farizesini yaptı.<ref>[http://tr.fgulen.com/content/view/1892/6/ Fethullah Gülen web sitesi]</ref> 1989'da İstanbul ve İzmir'de ''"fahri"'' olarak vaazlarına yeniden başladı. 1992 yılına kadar bu vaazlarını sürdürdü. <ref>[http://tr.fgulen.com/content/view/3499/5/ 1980-1988 Hayat Kronolojisi, Fethullah Gülen Web sitesi]</ref>

1990-1999 yılları arasında dönemin Başbakanları Turgut Özal, Tansu Çiller, Mesut Yılmaz, Bülent Ecevit ile bir veya birden fazla görüşmeler yaptı. Bu ziyaret ve görüşmeleri basında tartışıldı.<ref>[http://tr.fgulen.com/content/view/3023/5/ Hayatı, Kronolojisi, Fethullah Gülen web Sitesi]</ref>

1996 yılı eylül ayında basına sızan Milli İstihbarat Teşkilatı'nın Başbakanlığa gönderdiği Kamuoyu ve Alparslan Türkeş gibi pek çok siyasilerinde tepki gösterdiği[http://www.youtube.com/watch?v=vDUX2Ny9uFs&feature=related]Susurluk Raporu'nda ismi geçmişti. 1 Ocak 1997 tarihinde Kanal D televizyon kanalında Tuncay Özkan'a verdiği mülakatta raporda hakkında iddialar ortaya atılmasının yaptıkları hizmeti durdurmaya çalışan şer güçlerin işi olduğunu söylemişti.

Kalp anjiyosu için gittiği ABD'de 10 Eylül 1997 tarihinde ABD'nin en etkili Musevi lobisi olan ADL başkanı Abraham Foxman ile ve 19 eylülde New York eyaleti Katolik Kilisesi Kardinali John O'Connor'la Görüşme yaptı. Buna mukabil, 21 Kasım 1997 tarihinde Vatikan'ın İstanbul temsilcisi Georges Marovitch ve beraberindeki Süryani Hristiyan cemaatinden bazı din adamları kendisini ziyaret etti. 

Fethullah Gülen, Dinlerarası Diyalog hareketi kapsamında 9 Şubat 1998 tarihinde Papa II. John Paul ile görüştü.<ref>[http://arsiv.zaman.com.tr/1998/02/10/guncel/politika/1.html Papa ile görüşme, ROMA / VATIKAN (Zaman), 10 Şubat 1998]</ref>

Ankara 2 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından 22 Ağustos 2000 tarihinde Fethullah Gülen hakkında ''"Laik Devlet yapısını değiştirerek yerine dini kurallara dayalı bir devlet kurmak amacıyla yasadışı örgüt kurup bu amaç doğrultusunda faaliyetlerde bulunmak "'' gerekçesiyle 10 yıla kadar ağır hapis istemi ile yargılama başlatıldı. Gülen için, 11 Ağustos 2000 tarihinde Ankara 2 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi heyeti tarafından Ceza Muhakameleri Usul Kanunu'nun 104. maddesi gereğince, oybirliğiyle gıyabi tutuklama kararı alındı. <ref>[http://tr.fgulen.com/content/view/2261/11/ Ankara 2. No'lu DGM'nin Fathullah Gülen hakkında gıyabi tutuklama kararı, Fethullah Gülen web sitesi]]</ref>

Yargılama, Bülent Ecevit başkanlığındaki 57. Hükümet döneminde, 2003 Mart ayında 23.04.1999 tarihinden önceki suçlar için geçerli olmak kaydıyla çıkardığı 21.12.2000 tarih ve 4616 sayılı Şartla Salıverilme Yasası’nın (kamuoyunda daha sonra Rahşan affı diye anılmaya başlanan)  1/4. maddesi uyarınca 5 yıl süresince ertelendi. Af yasası çerçevesinde 2000/124 Esas,10.03.2003 tarih ve 2003/20 sayılı dava bir kesin hükme bağlanamayarak sonuçlandırılamadı. Bu süre içinde Fethullah Gülen'in aynı tür veya daha ağır bir suç işlemesi durumunda yargılamanın yeniden başlaması kararlaştırıldı. 

Zaman gazetesi haberi</ref> 8 Mayıs 2006 tarihinde yazar Ergün Poyraz, 1999 yılında kendisinin müşteki ve müdahil olarak başlattığı, 2000 yılında çıkarılan ''Şartlı Salıverme Yasası'' nedeniyle karara bağlanmadan durdurulan ve daha sonra Mayıs 2006'da Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin beraat kararı ile sonuçlanan davada kararın temyizi için başvurdu. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, ''suç fiilinin devam ettiğine ve  Ankara 11. Ağır ceza Mahkemesi'nin verdiği beraat kararının geçersiz olduğuna'' hükmetti. Yine de 5 yıllık zaman aşımının dolması sebebiyle ''davanın beraat nedeniyle değil zaman aşımından düşmesine'' hükmetti.<ref>[http://www.yenicag.az/modules/news/article.php?storyid=207 3 Ekim 2007, Türkiyə Baş Prokurorluğundan Fətullah Gülənə ağır zərbə (Yeniçağ Azerbaycan)]</ref> 2007 yılının Mart ayında, Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin verdiği beraat kararı Yargıtay 9. Ceza Dairesi tarafından oy birliği ile onaylanmıştır<ref name="yargıtayNTVMSNBC">[http://www.ntvmsnbc.com/news/438374.asp "Yargıtay’dan Fethullah Gülen’in beraatine onay", NTVMSNBC] URL erişim tarihi: 9 Mart 2008.</ref><ref name="yargıtayATV">[http://www.atv.com.tr/haber,4761f4fe614046f6884cf5506397b237.html "Yargıtay Gülen'in beraatını onadı", ATV Haber.] URL erişim tarihi: 9 Mart 2008.</ref>. 59. AKP hükümeti tarafından değiştirilen ve terör suçlarında cebir, şiddet kullanarak  yıldırma, sindirme ve korkutma şartı aranmasına istinaden Yargıtay 9 Ceza Dairesi, Terörle Mücadele Kanunu(TMK) kapsamında aşağıdaki hükmü verdi:

Yargıtay Cumhuriyet Başsvacılığı Yargıtay 9. Ceza Dairesinin TMK kapsamında verdiği beraat kararına davanının TMK kapsamında değil Türk Ceza Kanunu'nun ''Cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak ve bu teşekkülü yönetmek''' fiilerine göre bakılması ve bu suçun tüm şartlarıyla oluştuğu savıyla beraat kararına itiraz başvurusu yaptı.<ref>[http://haber.tnn.net/haber_detay.asp?ID=1996148&cat=GEN Gülen'in beraat kararının onanmasına itiraz ]</ref><ref>[http://www.haberler.com/haberf.asp?haber=1291142 Fethullah Gülen'e Yargıtay darbesi ]</ref> Savcılık itirazında şunları ifade etti:

{{Cquote| Laik düzeni yıkmak amacıyla örgüt oluşturan ve yöneten sanığın eyleminin 765 sayılı TCK'nın 313/2-4. maddesi unsurları itibariyle tartışılıp değerlendirildiğinde cürüm işlemek için teşekkül meydana getirilmesi suçunda aranan delillerin yeterli ve kesin olduğu görülmüştür. 

Sanık Fethullah Gülen'in ülke içinde oluşturup, daha sonra ülke dışında organize edip yönettiği örgütün, Türkiye'de mevcut Anayasal düzeni değiştirmek ve laiklik ilkesini de kaldırarak, yerine şeriat esaslarına dayalı devlet kurmak amacında olduğu, aşamaları, tebliğ, cemaat ve cihat temelinde, yurt içinde ve dışında dershane, okul, üniversite, yurt, hazırlık kursları ve kurduğu şirketler aracılığıyla eğitimli bir kadro ve ekonomik bir güç oluşturarak, yönetimde teşkilatlanmayı, devlet idaresini ele geçirmeyi hedeflediği, sanık Fethullah Gülen'in yurt dışına çıktığı 21 Mart 1999 tarihinden sonra da aynı amaç doğrultusunda faaliyetlerini sürdürdüğü, teşekkülün varlığını koruduğu sonucuna varılmıştır.}}

2006 yılında ''Green Card'' almak amacıyla Amerikan devlet mercilerine resmi başvuruda bulundu. Avukatı Orhan Erdemli ''Green Card'' başvurusunu yalanlamadı. Ancak ABD mercilerinin başvuruyu reddettiğine dair haberleri tekzip etti. <ref>[http://arsiv.sabah.com.tr/2006/07/24/yaz1348-10-128.html Sabah, 24 Temmuz 2006, Green Card istedi]</ref><ref>[http://arsiv.sabah.com.tr/2006/07/20/gun124.html Sabah, 20 Temmuz 2006, Green Card istedi, ABD vermedi]</ref><ref>[http://tr.mfethullahgulen.com/content/view/10214/11/ tr.mfgulen.com web sitesi, green card başvurusu tekzip haberi]</ref>

The Economist Dergisi 2008 Mart sayısında Bişkek, İstanbul ve Erzurum muhabirleri ile Gülen hakkında iki sayfalık bir inceleme yayınladı.<ref>[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10808408 How far they have travelled (The Economist)]</ref> <ref>[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10808433 A farm boy on the world stage (The Economist)]</ref>.

Gülen, Mart 1999'dan bu yana ABD'nin Pensilvanya eyaletinde bir çiftlikte yaşamaktadır.

==Yurt dışında kurulmasına öncülük ettiği okullar==

Türk girişimciler tarafından Türkiye dışında okul açılmasında Fethullah Gülen'in teşvikleri etkili olmuştur. Yeni Aktüel dergisi tarafından yapılan bir araştırmaya göre Fethullah Gülen'in yönlendirmesi ile 92 ülkede yaklaşık 500 lise veya ilköğretim okulu, 6 üniversite ile çeşitli sayıda eğitim veya dil merkezi açılmıştır. Bu kurumlar aracılığı ile 100.000'den fazla öğrenciye eğitim verildiği tahmin edilmektedir.<sup>1</sup> Bu okullarda Türkçe, İngilizce, açıldığı ülkenin resmî dili ve bazen başka dillerde (Orta Asya'da Rusça, Afganistan'da Farsça, Afrika'da Fransızca) eğitim yapılmaktadır.

=== Üniversiteler ===
*Qafqaz Üniversitesi [http://www.qafqaz.edu.az] (Rektör: Prof. Dr. Ahmet Saniç) 
*Kırgızistan Uluslararası Atatürk Alatoo Üniversitesi [http://www.iaau.edu.kg] (Rektör: Prof. Dr. Erol Oral) 
*Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
*Uluslararası Türkmen-Türk Üniversitesi
*Kazakistan Süleyman Demirel Üniversitesi
*Kazakistan Ahmet Yesevi Üniversitesi
*Gürcistan Uluslararası Karadeniz Üniversitesi

=== Liseler ===
*Ayçürök Kırgız Türk Kız Lisesi (Kırgızistan)
*Pioneer Bilim Akademisi
*Talas Kırgız Türk Lisesi (Kırgızistan)
*Muhammed Fatih Koleji (Sudan)
*Kademcay Kırgız Türk Lisesi (Kırgızistan)

=== İlköğretim okulları ===
*Brooklyn Amity School

==<!--Aldığı Eleştiriler-->Hakkındaki Tartışmalar<!--Diğer dillerdeki sayfalarda da başlık böyledir-->==
18 Haziran 1999 tarihinde televizyon kanallarında yayınlanan vaaz konuşmaları kamuoyunda tartışma başlattı.<ref>[http://webarsiv.hurriyet.com.tr/1999/06/20/125273.asp Hürriyet, 20 Haziran 1999, Pazar]</ref> Vaazlarında, cemaatini devlet bürokrasisindeki mevcudiyetlerini, kendilerini fazla belli ettirmeden, göze batmadan, uygun ortam koşulları oluşana kadar sürdürmeye teşvik ettiği öne sürüldü:
<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/904576.stm 31.08.2000, BBC, Army chief demands Islamist purge]</ref> <ref>[http://arsiv.sabah.com.tr/2005/01/02/gnd106.html Gülen'i ağlatan kaset!, Sabah, 2005]</ref><ref>[http://www.youtube.com/watch?v=oNi3Z3qZ7Z4&feature=related Gülen'in tartışma yaratan videoları-1]</ref><ref>[http://www.youtube.com/watch?v=4tbnGnzdmgU&feature=related Gülen'in tartışma yaratan videoları-2]</ref><ref>[http://www.youtube.com/watch?v=SRAyGkE1q50&feature=related Gülen'in tartışma yaratan videoları-3]</ref>

'''Fethullah Gülen''' (født 27. april 1941, Pasinler, Erzurum, Tyrkiet) er en pensioneret imam (prædikant), skribent og tænker. Han har mere en 30 bøger og adskillelige publicerede artikler. Han taler og skriver både arabisk og persisk, hvad fremmed sprog angår. Endvidere har han aldrig været gift, men har foretrukket et fromt religiøst liv. 

== Hans liv ==

Gülen som er født i landsbyen Korucuk i den østlige by Erzurum, var søn af Ramiz, som var imam i en lokal moske og hans mor hjemmegående husmoder. Gülen er det andet barn i en søskende gruppe på 8, som fik sin afgangseksamen og studentereksamen. Han blev student ved at tage enkeltfag, og endvidere blev han undervist af Osman Bektas.
 
Både før og efter hans værnepligt var han imam på Üç Şerefeli moskeen i Edirne i 4 år. Han var værnepligtig i Mamak (Ankara) og İskenderun. Efter de fire år som imam i Edirne blev han forflyttet til Kırklareli som prædikant i en moske, hvor han var i et år. I 1966 blev Gülen på ny forflyttet til en af Tyrkiets største byer İzmir som prædikant i Kestanpazari moskeen, hvor han samtidig var dagligleder af koranskolen. Da han samtidig var en vandrende prædikant, formåede han at besøge mange byer op af det ægæiske hav, hvor han holdte mange foredrag og oplæg.  

Da han var imam i Edremit provinsen i Balıkesir og Byen Manisa, blev han efterfølgende forflyttet til Bornova, som er et område i İzmir. Gulen startede med at prædike i både Istanbul og İzmir i 1989, som han gjorde frem til 1992.

Gülen har efter sigende siden marts 1999 boet i Pensylvanien i USA pga. helbreds problemer.

== Hans værker ==