240px|nhỏ|phải|Quân Hiệu Kỳ Quân lực Việt Nam Cộng Hòa
'''Quân lực Việt Nam Cộng Hòa''' là lực lượng quân đội của chính quyền Quốc gia Việt Nam trong Cộng sản miền Nam, vốn được sự hậu thuẫn của cộng sản miền Bắc. Quân lực Việt Nam Cộng hòa còn bị gọi là "quân đội Sài Gòn" theo cách gọi của chế độ cộng sản Bắc Việt. Quân lực Việt Nam Cộng hòa cũng là lực lượng chính trong cuộc đảo chính 1963 lật đổ chế độ của tổng thống Ngô Đình Diệm, và tham chính trong chính quyền cho đến ngày Việt Nam Cộng hòa sụp đổ.

Quân lực Việt Nam Cộng Hòa là một quân đội hiện đại, tốn kém, đòi hỏi kinh phí hoạt động gần 3 tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Nền kinh tế Việt Nam Cộng hòa không thể cáng đáng được kinh phí này, nên Việt Nam Cộng hòa đã gần như phải dựa hoàn toàn vào viện trợ kinh tế của Mỹ để có thể thực hiện phòng thủ quốc gia. Khi Mỹ giảm viện trợ xuống còn 1,1 tỷ đô la vào năm 1974, nền kinh tế lâm vào cuộc khủng hoảng với lạm phát ở mức 200%, Quân lực Việt Nam Cộng Hòa không còn đủ kinh phí hoạt động, tình trạng thiếu đạn dược, vũ khí, xăng dầu đã dẫn đến hỏa lực yếu và giảm tính cơ động<ref>Andrew A. Wiest, The Vietnam War, 1956-1975, 2002, Osprey Publishing, tr.80 </ref>. Sau sự kiện 30 tháng 4, 1975, lực lượng quân đội này đã tan rã.

==Quá trình phát triển==

nhỏ|trái|150px|Bắt giữ [[Việt Cộng trong chiến dịch Mậu Thân-1968]]
nhỏ|200px|Tiêu diệt xe tăng Cộng sản ở Bến Hết
nhỏ|200px|Các binh sĩ thuộc Quân lực chiến đấu cùng lực lượng Hoa Kỳ ở Đắc Tô-1966
Trong suốt thời gian chiếm đóng Đông Dương, quân đội Pháp có những người Việt phục vụ trong quân đội để đáp ứng nhu cầu chiến trường. Các quân nhân này đượt đào tạo theo quy chế Pháp và đại đa số là binh lính, hạ sĩ quan với một số rất ít sĩ quan.

Khi chiến tranh lan rộng, người Pháp đã thành lập các lực lượng phụ thuộc (''Forces suppletives'') bao gồm lính được tuyển mộ tại địa phương do sĩ quan Pháp chỉ huy.

Ngày 1 tháng 10 năm 1946 Vệ binh Cộng Hòa Nam kỳ được thành lập, là lực lượng đầu tiên của Chính phủ Nam kỳ tự trị. Ngày 9 tháng 6 năm 1948 lực lượng đổi tên thành Vệ binh Nam Việt. Ngày 12 tháng 4 năm 1947 lực lượng Bảo vệ quân ra đời tại Huế, năm 1948 cải danh thành Việt Binh Đoàn. Tháng 7 năm 1948 lực lượng địa phương tại Bắc kỳ ra đời mang tên Bảo chính đoàn.

Thể theo Hiệp ước Elysée (8 tháng 3 năm 1949), Quốc gia Việt Nam được thành lập, có quân đội và chính sách ngoại giao riêng. Quân đội Việt Nam được thành lập theo Nghị định Quốc phòng ngày 13 tháng 4 năm 1949, lấy tên là Vệ Binh Quốc gia<ref> [http://www.vantuyen.net/index.php?view=story&subjectid=6349 Trần Hội & Trần Ðỗ Cẩm, Khái lược lịch sử hình thành quân lực VIỆT NAM CỘNG HÒA]</ref><ref>[http://www.vietbao.com/print.asp?nid=2302 Vương Hồng Anh, Hiệp Định Genève, 50 Năm Nhìn Lại]</ref><ref>[http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=1A64aWQ9Mzg1NSZncm91cGlkPSZraW5kPSZrZXl3b3JkPVYlZTElYmIlODYlMjBCSU5I&page=1 Bách khoa toàn thư Việt Nam]</ref> bao gồm Vệ binh Nam Việt, Việt Binh Đoàn, Bảo chính đoàn và Vệ binh sơn cước. Vệ Binh Quốc gia ban đầu thuộc dưới quyền chỉ huy của người Pháp. Khi Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Quốc gia Việt Nam được thành lập trong tháng 5 năm 1952, lực lượng được đặt dưới quyền quản trị của Bộ Tổng Tham mưu. Tuy vậy, tư lệnh lục quân Pháp tại 3 miền lại có quyền điều động lực lượng trong các cuộc hành quân.

*Năm 1952, Quốc trưởng Bảo Đại ra sắc lệnh chính thức thành lập Quân đội Quốc gia Việt Nam vào ngày 1 tháng 5 năm 1952, đặt trụ sở  Bộ Tổng tham mưu Quân đội Quốc gia Việt Nam tại số 1 đường Galiéni (sau năm 1955 là đường Trần Hưng Đạo), Sài Gòn.
*Năm 1955, sau khi Quốc trưởng Bảo Đại bị truất phế, Thủ tướng Ngô Đình Diệm tuyên bố thành lập Việt Nam Cộng hòa, và Quân đội Quốc gia Việt Nam từ đó cải tên là Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Cùng năm 1955, Bộ Tổng tham mưu không còn tùy thuộc hệ thống chỉ huy Pháp.
*Năm 1956 Hải quân Việt Nam Cộng hòa bắt đầu tiếp nhận tàu chiến từ Hải quân Hoa Kỳ, gồm 31 chiến hạm với 193 chiến đỉnh, đến 1963 mới chấm dứt.
nhỏ|250px|Các sĩ quan Hải quân Việt Nam tại [[Quân cảng Cam Ranh ngày 1 tháng Giêng năm 1971]]
*Năm 1957 thành lập binh chủng Lực lượng Đặc biệt, huấn luyện sĩ quan và hạ sĩ quan tại trường Biệt Động Đội ở Đồng Đế, và đơn vị đầu tiên mang tên Liên đội Quan sát Số 1 (LĐQSS1).
*Năm 1959, Bộ Tư lệnh Quân đoàn I, II, III, IV được thành lập với trách nhiệm an ninh lãnh thổ như sau:
**Quân đoàn I: các tỉnh miền Trung (Thừa Thiên, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi v.v.),
**Quân đoàn II: các tỉnh Cao nguyên và nam Trung phần (Kontum, Gia Lai, Bình Định v.v.),
**Quân đoàn III: các tỉnh miền Đông Nam phần (Tây Ninh, Bình Long, Định Tường, v.v.) và Sài Gòn
**Quân đoàn IV: các tỉnh miền Tây Nam phần (Hậu Giang, Phong Dinh, An Giang v.v.)
*Cùng năm 1959, các sư đoàn khinh binh và dã chiến binh được tổ chức lại thành 7 sư đoàn bộ binh (BB), gồm Sư đoàn 1 BB, Sư đoàn 2 BB, Sư đoàn 5, Sư đoàn 7, Sư đoàn 21, Sư đoàn 22, Sư đoàn 23. Quân số mỗi sư đoàn là 10.500 người. Sau đó, Sư đoàn 9, Sư đoàn 18 và Sư đoàn 25 được thành lập.
*Năm 1959, Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến tách ra khỏi Hải quân và trở thành lực lượng tổng trừ bị.
*Năm 1960 binh chủng Biệt động quân (BĐQ) được thành lập với 50 đại đội và bắt đầu hoạt động sâu trong vùng kiểm soát của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.
*Năm 1962, Liên đoàn Nhảy dù gồm các tiểu đoàn nhảy dù thuộc địa của Pháp được phát triển thành Lữ đoàn Nhảy dù gồm 7 tiểu đoàn nhảy dù 1, 3, 4, 5, 6, 7 và 8. Liên đoàn 31 LLĐB được thành lập.
*Năm 1962, các đơn vị Không quân tác chiến và yểm trợ tác chiến được tăng lên cấp không đoàn tại mỗi quân đoàn, với các không đoàn sau
nhỏ|trái|230px|Xe tăng thuộc Sư đoàn 25 Bộ binh Việt Nam Cộng Hòa đang hành quân
**Không doàn 41 (Đà Nẵng)
**Không đoàn 62 (Pleiku)
**Không đoàn 23 (Biên Hòa)
**Không đoàn 33 (Tân Sơn Nhất)
**Không đoàn 74 (Cần Thơ)
*Năm 1965 Lữ đoàn Nhảy dù phát triển thành Sư đoàn Nhảy dù
*Năm 1970, quân số đã lên đến 1 triệu quân, được trang bị 1 triệu súng M-16, 12.000 súng máy M-60, 40.000 súng phóng lựu (''grenade launcher'') M-79, và 2.000 lựu pháo (''howitzer'') và súng cối hạng nặng ('' heavy mortar'')<ref> Robert Buzzanco, ''Vietnam and the Transformation of American Life'',  1999, Blackwell Publishing, tr. 103.</ref>.

==Các trận chiến quan trọng==
*Trận Ấp Bắc (1963)&nbsp;&ndash;
*Trận Bình Giã (1964-1965)&nbsp;&ndash;
*Trận Pleime (1965)&nbsp;&ndash;
*Trận Mậu Thân (1968)&nbsp;&ndash;
*Trận Kampuchea (1970)&nbsp;&ndash;
*Trận Lam Sơn 719 (1971)&nbsp;&ndash;
*Trận Quảng Trị (1972)&nbsp;&ndash;
*Trận An Lộc (1972)&nbsp;&ndash;
*Trận Tống Lê Chân (1973)&nbsp;&ndash;
*Trận Thượng Đức (1973)&nbsp;&ndash;
*Trận Hoàng Sa (1974)&nbsp;&ndash;
*Trận Xuân Lộc (1975)&nbsp;&ndash;
*Trận Sài Gòn (1975)&nbsp;&ndash;

==Các tướng lãnh tiêu biểu==
nhỏ|trái|270px|Xe tăng M-41 của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa
Trong lịch sử 20 năm của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, có cả thảy 159 vị được phong cấp tướng, trong đó có 1 thống tướng (truy phong) và 5 đại tướng.

*Thống tướng Lê Văn Tỵ (1903-1964), truy phong năm 1964
*Đại tướng Trần Thiện Khiêm (phong năm 1964)
*Đại tướng Dương Văn Minh (phong năm 1964)
*Đại tướng Nguyễn Khánh (phong năm 1964)
*Đại tướng Cao Văn Viên (phong năm 1967)
*Đại tướng Đỗ Cao Trí (truy phong năm 1971)

''Về các tướng lãnh còn lại, xin xem:''
*Danh sách Trung tướng Quân lực VNCH
*Danh sách Thiếu tướng Quân lực VNCH
*Danh sách Chuẩn tướng Quân lực VNCH

thumb|300px|Vietnam War memorial commemorating American and South Vietnamese soldiers in [[Westminster, California]] 
The '''Army of the Republic of Vietnam''' ('''ARVN''') was a military component of the armed forces of the Republic of Vietnam (commonly known as South Vietnam).  Just after the end of the Vietnam War, after the fall of Saigon, it was dissolved, and while some fled to the US, hundreds of thousands of its members were sent to reeducation camps by the communist government.

==VNA (1949-1955)==
thumb|100px|The [[Vietnamese National Army|TDND 5 airborne unit fought several battles including Dien Bien Phu.]]

On March 8, 1949, after the Elysee accords the State of Vietnam was recognized by France as an independent country ruled by Vietnamese Emperor Bao Dai and the Vietnamese National Army was soon created. The VNA fought in joint operations with the French Union's French Far East Expeditionary Corps against the communist Viet Minh forces led by Ho Chi Minh. The VNA fought in a wide range of campaigns including but not limited to the battle of Na San (1952), the operation Atlas (1953) or the battle of Dien Bien Phu (1954).<ref>[http://www.ecpad.fr/ecpa/PagesDyn/result.asp?dossierID=488&photo=1&collectionid=4 Vietnamese National Army gallery (May 1951-June 1954)] French Defense Ministry archives ECPAD</ref>

Benefiting with French assistance the VNA quickly became a modern army modelled after the Expeditionary Corps. It included infantry, artillery, transmission, armored cavalry, airborne, airforce, navy and even a national military academy. By 1953 troopers as well as officers were all Vietnamese, the latter having been trained in ''Ecoles des Cadres'' such as Dalat, including Chief of Staff General Nguyen Van Hinh which was a French Union airforce veteran.

After the 1954 Geneva agreements, the French Indochina ceased to exist and by 1956 all French Union troops had withdrawn from Vietnam, Laos and Cambodia.

==ARVN (1955-1975)==
thumb|210px|Sherman's doctor and a South Vietnamese corpsman at a medical Civil Action Patrol in a small Vietnamese village.
On October 26, 1956,the military was reorganized by the administration of President guerrilla fighters of the Vietnam National Liberation Front (NLF), a shadow government formed to oppose the Diem administration. The United States, under President John F. Kennedy sent advisors and a great deal of financial support to aid ARVN in combating the Communist insurgents. A major campaign, developed by Ngo Dinh Nhu and later resurrected under another name was the "Strategic Hamlet Program" which was regarded as unsuccessful by western media because it was "inhumane" to move villagers from the countryside to fortified villages. Later historians however, argue it did a good job in stopping the Vietcong insurgents. ARVN and President Diem began to be criticized by the foreign press when the troops were used to crush armed anti-government religious groups like the Cao Dai and Hoa Hao as well as to raid Buddhist temples, which according to Diem, were harboring Communist guerrillas. Diem also crushed the armed forces of the Binh Xuyen crime syndicate, which were supported by the French .

<!--  Commented out because image was deleted: thumb|220px|right|South Vietnamese M-48 during military parade --> 

In 1963 coup d'état carried out by ARVN officers and encouraged by US officials such as Henry Cabot Lodge, Jr. In the confusion that followed, General Duong Van Minh took control, but was only the first in a succession of ARVN generals to assume the presidency of South Vietnam. During these years, the United States began taking full control of the war against the communist NLF and the role of the ARVN became less and less significant. They were also plagued by continuing problems of severe corruption amongst the officer corps. Although the U.S. was highly critical of them, the ARVN continued to be entirely U.S. armed and funded.

right|thumb|Early unmodified [[Army of the Republic of Vietnam|ARVN M113 during the Vietnam War]]

Although the US media has often portrayed the Vietnam war as an exclusively American vs Vietnamese conflict, the ARVN carried the brunt of the fight before and after large-scale US involvement, and participated in many major operations with American troops. ARVN troops pioneered the use of the M113 armored personnel carrier as an infantry fighting vehicle by fighting mounted rather than as a "battle taxi" as originally designed, and the ACAV modifications were adopted based on ARVN experience. An estimated 250,000 South Vietnamese troops died, while around 58,000 U.S. troops were killed during the war.

==Final campaigns==

Starting in 1969 President Richard Nixon started the process of "Vietnamization", pulling out American forces and rendering the ARVN capable of fighting an effective war against the People's Army of Vietnam (PAVN) of the North (Also called NVA for North Vietnamese Army) and the allied National Liberation Front. Slowly, ARVN began to expand from its counter-insurgency role to become the primary ground defense against the NLF and PAVN. From 1969-1971 there were about 22 000 ARVN combat deaths per year. Starting in 1968, South Vietnam began calling up every available man for service in the ARVN, reaching a strength of a million soldiers by 1972. In 1970 they performed well in the Cambodian Incursion and were executing three times as many operations as they had during the American war period. However, the ARVN equipment continued to be of lower standards than their American and South Korean allies, even as the U.S. tried to upgrade ARVN technology. But the officer corps was still the biggest problem. Leaders were too often poorly trained, corrupt, lacking morale and inept. 

However, forced to carry the burden left by the Americans, the South Vietnamese army actually started to perform rather well and in 1970 was clearly winning the war against the Communists, though with continued American air support. The exhaustion of the North was becoming evident and the Paris talks gave some hope of a negotiated peace if not a victory.

In 1972, General M41 light tank, the ARVN took heavy losses. The Communists took Lao and Khmer borders.

300px|thumb|M41 was used effectively against T-54 tanks by ARVN

President Hue. Finally, with considerable U.S. air and naval support, as well hard fighting by the ARVN soldiers, the Easter Offensive was halted. ARVN forces counter-attacked and ultimately succeeded in driving the NVA out of South Vietnam, though they did retain control of northern Quang Tri province near the DMZ. 