thumb|250px|right|Location of Antarctica|Antarktika

'''Antarktida''' yerin ən cənub materiki və qitəsi olub tamamilə cənub yarımkürəsində yerləşir və Cənub okeanı ilə əhatə olunub. Ərazisi  14,4 milyon kv.metrdir ki, bu da Antarktidanı yerin ərazisinə görə 5-ci ən böyük materiki edir. Materikin 98%-i orta qalınlığı 1,6 km olan buz layı ilə örtülüb.

Antarktida bütün materiklərin ən soyuq, ən quru, ən küləkli və ən yüksək olanıdır və çox az yağıntılar səbəbindən materikin daxili texniki cəhətdən dünyanın ən böyük səhrasıdır. Antarktidanın daimi məskunları yoxdur  və tarixöncəsi insan məskənlərinin izlərinə də rast gəlinmir. Yalnız pinqvin və suiti kimi soyuğadavamlı canlılar Antarktidanın daimi sakinləridir.
 
Antarktida adı yunanca ''Αntarktiké (Aνταρκτική)'' sözünün romanizə olunmuş versiyasıdır və mənası “Arktikanın əksi” deməkdir. Materikin kəşfindən hələ xeyli əvvəllər Bellinqhauzenin ekspedisiyası kəşf edib. Lakin çətin iqlim şəraiti və qitənin qalan dünyadan təcrid olunması sonrakı dövrlərdə onun tədqiq edilməsinə böyük maneələr törədib.

Bu gün üçün Antarktidanın hüquqi və beynəlxalq statusunu 1959-cu ildə 12 ölkə tərəfindən imzalanmış və indi 45 iştirakçı tərəfə malik Antarktika müqaviləsi müəyyən edir. Müqaviləyə əsasən materikdə hərbi sınaqlar keçirmək və faydalı qazıntıların hasilatı ilə məşğul olmaq qadağandır və Antarktida üzərində heç bir ölkə suverenliyə malik ola bilməz. Hal-hazırda müxtəlif ölkələrdən 4 mindən çox tədqiqatçı Antarktida ilə bağlı tədqiqatlara cəlb olunub.

 

arc:ܐܢܛܐܪܩܛܝܩܐ
as:এন্টাৰ্কটিকা

ba:Антарктика
bat-smg:Antarktėda
bcl:Antartika

be-x-old:Антарктыда

bo:ལྷོ་མཐའི་གླིང་

crh:Antarktida

cv:Антарктида

dsb:Antarktis
dz:ཨེན་ཊཱག་ཊི་ཀ་

eo:Antarkto
es:Antártida

ext:Antáltia

fiu-vro:Antarktiga
fo:Antarktis

frp:Antartica
fur:Antartic
fy:Antarktika
ga:Antartaice
gan:南極洲
gd:Antargtaga

gu:ઍન્ટાર્કટિકા
hak:Nàm-khi̍t-chû

hsb:Antarktis

ia:Antarctica

|thumb|right|250px|Antarctica
|-
|thumb|right|250px|[[Vlag van Antarctica]]
|-
|thumb|right|250px|Satellietfoto
|-
|250px|thumb|right|Huron-gletsjer
|-
|right|thumb|250px|Kaart: The World Factbook CIA
|-
|thumb|right|250px|IJsbergen op Antarctica
|-
|thumb|right|250px|Kaart van Antarctica waarop het reliëf van de omringende zee ook te zien is
|-
|250px|thumb|right|Punt Williams, dat in 1819 werd ontdekt
|-
|250px|thumb|right|Basis op Antarctica
|}

'''Antarctica''' is een aarde, omringd door de ijs. Antarctica mag niet verward worden met de Arctis, de Noordpool, een naam die afkomstig is van het Griekse woord "arctos" (beer). Antarctica ligt aan de andere kant (anti-) van de aarde waar het sterrenbeeld Grote Beer niet zichtbaar is.

Antarctica is het vijfde continent qua oppervlakte, na Azië, Afrika, Noord-Amerika en Zuid-Amerika. Het is ook het continent met de laagste gemiddelde luchtvochtigheid. Van al het ijs op de wereld ligt 90% op Antarctica. De gemiddelde dikte van de ijskap bedraagt 2200 meter en op het dikste punt is het ijs maar liefst 4776 meter dik. Het meeste ijs is meer dan honderdduizend jaar oud, maar niet heel Antarctica heeft al die tijd onder het ijs gelegen. Een Brits-Zweedse expeditie ontdekte in 1949 dat grote delen van Antarctica, zoals Koningin Maudland, tot zo'n 10.000 jaar voor Christus nog vrij waren van ijs.

==Geografie==

Antarctica wordt in dit artikel gedefinieerd als:
* het Antarctisch vasteland;
* de eilanden op het Antarctisch continentaal plat;
* eilanden die niet op het Antarctisch continentaal plat liggen maar gewoonlijk beschouwd worden als behorend tot Antarctica:
**Zuidelijke Orkneyeilanden
**Zuidelijke Shetlandeilanden
**Zuid-Georgië en de Zuidelijke Sandwicheilanden
**Bouveteiland
**Heard en McDonaldeilanden

==Geschiedenis==

Hoewel er al vermoedens bestonden over een zuidelijk continent, werd Antarctica pas eind januari 1820 ontdekt. In 1911 bereikte de Noor Roald Amundsen als eerste de Zuidpool.

==Klimaat==

Antarctica is het koudste en droogste continent op aarde. Het binnenland heeft een lange en koude winter waarbij het gemiddeld -40 tot -60°C is. In de korte zomer wordt het daar gemiddeld niet warmer dan - 20°C. Aan de kust en op het Antarctisch Schiereiland is het minder koud. In de winter is het daar gemiddeld -10 tot -30°C, afhankelijk van de locatie, terwijl in de zomer de temperatuur gemiddeld iets onder tot rond het vriespunt ligt. 

Antarctica is het droogste continent op aarde met een gemiddelde neerslag van ongeveer 170 mm per jaar. Het binnenland is bijzonder droog met minder dan 100 mm neerslag per jaar. De kustzone daarentegen is natter, waarbij de westkust van het Antarctisch Schiereiland het natst is. Daar valt meer dan een meter neerslag per jaar, dus meer dan 3 meter sneeuw per jaar.

Tenslotte is de windrichting en windsterkte opvallend aan het klimaat van Antarctica. Bijna overal op Antarctica is de directionele constantheid van de wind bijzonder hoog, dit wil zeggen dat de wind altijd uit dezelfde richting waait (het oosten). In het binnenland is deze wind niet bijzonder sterk, maar langs de kust waait het hard. Het onderzoeksstation Dumond d'Urville heeft met 19.5 m/s de hoogste jaargemiddelde windsnelheid op aarde.

==Territoriale claims==
Verschillende naties, vooral landen die dicht bij het continent liggen, hebben in de eerste helft van de 20e eeuw verschillende stukken opgeëist. Deze opeisingen hebben weinig praktische relevantie, maar worden nageleefd door cartografen zodat het continent op een staatkundige kaart op een enorme aangesneden "ijstaart" lijkt. De meeste van deze landen hebben observatie- of studieposten op Antarctica binnen het door hen opgeëiste gebied. Andere landen, al dan niet met bases op het continent, hebben geen gebied opgeëist, maar de Verenigde Staten en Rusland behouden zich het recht voor dit in de toekomst te doen.

Het Antarctisch Verdrag behoudt de status quo en "bevriest" alle soevereiniteitsclaims voor de looptijd van het verdrag. Artikel IV van het verdrag beschermt zowel de partijen met als die zonder territoriale aanspraken. Hun activiteiten in het kader van het verdrag kunnen niet worden beschouwd als een verzaking aan hun claims c.q. als een erkenning van de aanspraken van andere staten. Ook kunnen hun handelingen tijdens de duur van het verdrag niet kunnen worden gebruikt om hun positie te staven of om die van andere staten te betwisten. De partijen kunnen tijdens de duur van het verdrag geen nieuwe claims maken of hun bestaande aanspraken uitbreiden.

*Argentinië: 25° W tot 74° W; overlapt de Chileense en Britse gebieden; Antártida Argentina opgeëist in 1943 als deel van de provincie Vuurland, Antarctica en Zuid-Atlantische eilanden.
*Australië: 160° O tot 142° O en 136° O tot 45° O; opgeëist in 1933 als het Australisch Antarctisch Territorium.
*Chili: 53° W tot 90° W; overlapt Argentijns en Brits gebied; vanaf 1940, zie het Chileens Antarctisch Territorium.
*Frankrijk: 142° O tot 136° O; Adelieland opgeëist in 1924 als deel van de Franse Zuidelijke Gebieden.
*Nieuw-Zeeland: 150° W tot 160° O; Ross Dependency opgeëist in 1923.
*Noorwegen: 45° O tot 20° O; opgeëist in 1938 als Koningin Maudland, inclusief Peter I-eiland.
*Verenigd Koninkrijk: 20° W tot 80° W; overlapt Argentijns en Chileens gebied; opgeëist in 1908, zie het Brits Antarctisch Territorium.

Het gebied tussen 90° W en 150° W is nog niet opgeëist.

===Vroegere claims===
*Duitsland: 20° O tot 10° W; het overgenomen Noorse gebied; bestond tussen 1939 tot 1945 als Nieuw-Schwabenland.
*Zuid-Afrika: tussen 1963 en 1994.
*Brazilië: 28° W tot 53° W; overlapt Argentijns, Brits en Chileens gebied; informeel opgeëist in 1986.

==Bevolking==
De bevolking van Antarctica wordt geschat op ten minste 1000. Het aantal verschilt per seizoen. Antarctica heeft geen permanente bewoners, maar een aantal regeringen houdt permanente onderzoeksstations open.

==Onderzoeksstations==

==Wetten en verdragen==

==Externe links==
*  [http://www.hetlaatstecontinent.be/index.html Website over de exploratie van Antarctica]
*  [http://lima.usgs.gov/ Landsat Image Mosaic Of Antarctica (LIMA)] (hoge resolutie satellietbeelden à la Google Maps)
*  [http://www.antarctica.ac.uk/ British Antarctic Survey]
*  [http://www.scarmarbin.be SCAR-MarBIN: Antarctic Marine Biodiversity Data] (Belgisch project)
*  [http://www.cmdl.noaa.gov/obop/spo/ South Pole Observatory] met onder andere een [http://www.cmdl.noaa.gov/obop/spo/livecamera.html Zuidpoolwebcam]
*  ''[http://www.dmoz.org/World/Nederlands/Regionaal/Antarctica/ ...meer externe links in de Open Directory]''

Categorie:Antarctica
Categorie:Continent

arc:ܐܢܛܐܪܩܛܝܩܐ
as:এন্টাৰ্কটিকা

ba:Антарктика
bat-smg:Antarktėda
bcl:Antartika

be-x-old:Антарктыда

bo:ལྷོ་མཐའི་གླིང་

crh:Antarktida