thumbnail|200px|right|[[Odiseok Polifemo ziklopea elikatzen du]]
Greziar mitologian, '''Ziklopeak''' (grekoz Κύκλωφ ''Kuklôps'', pluralean Κύκλωπες ''Kyklôpes''. Jatorria : κύκλος ''kuklos'', «gurpil», «borobil» eta ὤψ ''ôps'', «begi») erraldoi begibakarren arraza bat ziren.

Bi belaunaldi zeuden:

Lehenak, Urano eta Gaiaren semeak ziren, artisau eta eraikitzaile onak eta erretxinak. Bere itsusitasunagatik, Uranok Tartaroan hertsi zituen. Gaiak askatu eta Kronosekin batera aita menperatu zuten. Gatazka amaitzean, Kronosek, beraien indarraren beldur, berriro espetxeratu zituen. Baina historia berriro errepikatu zen. Kronosen seme Zeusek askatuak, honi lagundu zioten Olinpok tronua lortzen. Eskerrordain gisa, Zeus tximistaz egindako lantza bat oparitu zioten, Poseidoni hiruortz bat eta Hadesi ikustezin egiten zuen kasko bat.

Bigarren belaunaldikoak Odiseok irla urrun batean topatu zituenak dira. Abeltzainak eta gizajaleak ziren. Erraldoi hauetako batek Odiseo eta bere gizonak bere kobazuloan espetxeratu zituen, pixkanaka jaten joateko, baina gau hartan bertan Odiseok itsu utzi zuen burdin gori batekin eta gero ihes egin zuten ardi larru batzuekin mozorroturik.

Arreta deitzen du Odiseako pasarte honek eta Euskal mitologiako Tartaloren historiak duten antzekotasunak. Toti Martinez de Lezea idazlearen arabera, posible da garai batean euskal eta greziar marinelek izandako hartuemanagatik zabaldu izana historia hau.

thumbnail|250px|right|[[Odilon Redon "Cyklop" (Muzeum Kröller-Müller)]]

'''Cyklop'''('''''kiklopowie''''') (gr. ''cyclos'' okrągły + ''ops'' oko) - w mitologii greckiej cyklopi, to olbrzymy z jednym okiem pośrodku czoła, zajmujące się pasterstwem i budową ogromnych murów (cyklopowe mury). Pracowali też u Hefajstosa w kuźni i kuli pioruny dla Zeusa.

Cyklopi pierwszego pokolenia: Arges, to dzieci Gai i Gigantów i Hekatonchejrów, aby pomogli mu w walce ze swoim ojcem. Jednak po zwycięstwie nad Uranosem, Kronos ponownie zepchnął ich na dno piekieł, gdzie pozostali do czasu uwolnienia ich przez tytanami. Cyklopi stworzyli także strzały Artemidy. Ponoć zostali zabici przez Apolla po tym, jak Zeus zabił jego syna Asklepiosa, ciskając w niego piorunem.

Drugie pokolenie cyklopów, to nimfy Toosy, który został oślepiony przez Odyseusza oraz Telemus - wieszcz.

Prawdopodobnie prototypem do stworzenia postaci cyklopa byli ludzie chorzy na zespół Pataua, gdyż zdarza się , że dzieci dziedziczące tę chorobę rodzą się z jednym okiem.