thumb|right|200px|FBI-zegel
Het '''Federal Bureau of Investigation''' ('''FBI''') is een Amerikaans onderzoeksbureau, dat de federale instelling voor wetshandhaving in de Verenigde Staten vormt en werd vooral bekend onder J. Edgar Hoover, directeur van 1924 tot 1972 die de dienst ook politieke activisten liet onderzoeken. Pas sinds 1935 heet het bureau daadwerkelijk FBI, daarvoor heette het ''Bureau of Investigation'' (BOI).

Het FBI houdt zich tegenwoordig bezig met bestrijding van terrorisme, drugsdelicten, georganiseerde misdaad, spionage, geweldsmisdrijven en witteboordencriminaliteit. Sinds 2002 heeft terrorismebestrijding de hoogste prioriteit. Er zijn wereldwijd ongeveer 17.000 FBI agenten. De agenten die niet in de VS werken, zijn gestationeerd in ambassades. De dienst heeft door de jaren heen de reputatie gekregen de wet te handhaven, maar vaak ook te overtreden.

== Geschiedenis ==
thumb|200px|[[Charles Joseph Bonaparte|Charles Bonaparte]]
Amerikaanse politicus die zich actief inzette voor landelijke hervormingen. Hij was de kleinzoon van Napoleon I Bonaparte. Zijn ouders zijn de ''stichters'' van de Amerikaanse tak van de Bonaparte familie. Na afgestudeerd te zijn aan de advocaat, maar hij zag later in dat hij zich toch meer in de politiek wilde inzetten. In 1905 werd hij door president Theodore Roosevelt, president van de Verenigde Staten van 1901 tot en met 1909, gekozen in het kabinet tot secretaris van de marine en van 1906 tot en met 1909 was hij algemene procureur (advocaat-generaal) van de Verenigde Staten. In 1908 introduceerde president Roosevelt een concept voor een eenheid van speciale agenten, die voornamelijk zou bestaan uit oude spionnen. Na goedkeuring van dit plan, werd bekend dat Bonaparte de ''leider'' van deze eenheid werd.

Voordat deze Special Forces-eenheid er was, was het erg moeilijk voor de Het Congres, het Amerikaanse parlement, was het met hem eens en op 27 mei 1908 nam het Congres een wet aan die verhinderde dat het Ministerie van Justitie beroep zou doen op medewerkers van de geheime dienst en keurde het plan van Bonaparte en Roosevelt goed om een speciale eenheid op te richten van eigen speciale agenten, naast de geheime dienst.

In juni 1908 stelde Bonaparte een eenheid van speciale agenten binnen het ministerie op. Tien voormalige werknemers van de geheime dienst en enkele onderzoekers van het ministerie vormden deze eenheid in het begin. Wat men de start van de FBI noemt, is de dag waarop deze eenheid voor het eerst in opdracht van algemene procureur Bonaparte hun bevindingen moesten rapporteren aan Stanley W. Finch.<br>Toen zowel de termijnen van algemene procureur Bonaparte als president Roosevelt in maart 1909 afgelopen waren, adviseerden ze dat deze speciale eenheid een permanent lid zou worden van het ministerie. Onder Bonaparte’s opvolger, George Wickersham, werd de eenheid dit ook en op 16 maart 1909 hernoemde hij de eenheid naar '''Bureau of Investigation'''.

=== Stanley W. Finch ===
Monticello, New York. Hij kwam voor het eerst in contact met het Ministerie van Justitie toen hij in 1893 ''hulpje'' bij het ministerie werd. Daarna heeft hij voor 50 jaar een relatie met het ministerie gehad. Van 1893 tot 1908 was hij hoofd van de onderzoeksafdeling bij het ministerie en in 1909 werd hij (automatisch) directeur van de Bureau of Investigation. In 1912 legde hij zijn functie neer, ten gunste van zijn opvolger Bielaski, om commissaris te worden.

=== Expansie van BOI ===
Ten tijde van de grondlegging van BOI waren er weinig federale misdaden. BOI onderzocht voornamelijk zaken die te maken hadden met het nationale bankwezen, landfraude. Pas in het Congres kreeg. Deze wet zorgde ervoor dat het transporten van vrouwen tussen staten om immorele redenen een federale misdaad werd. 

Door de jaren heen breidde het bureau uit met meer dan 300 nieuwe speciale agenten en met 300 extra ondersteunende werknemers. Door heel het land werden kleinere bureaus opgezet, die onder leiding stonden van een speciale agent die rechtstreeks verantwoordelijk was aan Washington. De meeste van deze lokale bureaus lagen in de grote steden, echter een groot aantal bureaus werden ook gevestigd langs de Mexicaanse grens. Hun taak was het tegengaan van smokkelen, neutraliteitsschendingen en het verzamelen van Amerikaanse staatsinformatie; veel van deze werkzaamheden werden geactiveerd door de Mexicaanse Revolutie.

Toen de Verenigde Staten in president Wilson mee ging vechten in de Eerste Wereldoorlog kreeg het bureau in één klap meer werk voor handen. Het bureau werd nu ook verantwoordelijk voor spionage en sabotage en ze stonden het Ministerie van Arbeid bij, om onderzoeken te doen naar vijandige vreemdelingen. Tijdens deze periode groeide het aantal speciale agenten met algemene onderzoekskwaliteiten en een goede kennis van bepaalde talen.

Op 1 juli 1919 werd het voormalige hoofd van de geheime dienst, William Flynn, directeur van BOI. Flynn was geboren in New York City in 1867 en hij was de directeur van het bureau tot 21 augustus 1921. In 1921 werden alle nieuwe bevoegdheden die het bureau kreeg door de oorlog die eindigde in 1909, weer verwijderd, want dankzij president Warren Harding werd de buitenlandse politieke status van de Verenigde Staten weer neutraal.

De jaren tussen anarchistische jaren. Dit tijdperk staat bekend als het ''gangsters'''-tijdperk (Ministerie van Financiën. De meeste misdaden waren witwaspraktijken en belastingontduiking.

Omdat het bureau dus een gelimiteerde jurisdictie bezat, moesten zij erg creatief omgaan met zaken die een landelijke urgentie bezaten, maar een lokale jurisdictie. Zo werd Al Capone onderzocht als ''"vluchtende federale getuige"''. Door deze creatieve aanpak van onderzoeken, maar ook door traditionelere onderzoeken als neutraliteits- en antitrustschendingen, kreeg het bureau een hoge status.

== Hoover-tijdperk ==
Toen Algemene Inlichtingendienst die onderzoeken deden naar verdachte anarchisten en communisten.

Op 10 mei 1924 werd Edgar Hoover tot directeur van het Bureau of Investigation benoemd door de nieuwe algemene procureur, H. Fiske. Omdat Hoover door jarenlange trainingen het Progressivisme had omarmd, was het bureau er verzekerd van dat deze traditie bij hun in leven gehouden zou worden.

thumb|200px|[[J. Edgar Hoover, de langst zittende directeur van de FBI aller tijden]]
=== Hoover professionaliseert ===
Toen Hoover directeur bij het bureau werd in jaren '20 had het bureau circa 30 lokale kantoren met subhoofdkantoren in New York, Baltimore, Portland, San Antonio, Kansas City, Chicago en San Francisco. Hoover was erg serieus in zijn werk, zo ontsloeg hij elke speciale agent die hij ongekwalificeerd vond. Met zaken zoals speciale regels omtrent promotie, sterke controles van de lokale kantoren en subhoofdkantoren en de introductie van badges op uniformen als beloning, begon hij het bureau te professionaliseren.

In januari 1928 zette hij een officiële training voor nieuwe speciale agenten op, waarbij hij als criterium opgaf dat de nieuwe agenten tussen de 25 en 35 jaar oud moesten zijn en een rechten of bestuurlijke achtergrond moesten hebben. Dit zorgde ervoor dat er een nieuwe lichting speciale agenten bij het bureau kwam, die een brede achtergrond hadden en daarom meer konden doen dan andere agenten.

In de vroege jaren van Hoovers bestuur werd ook een nu nog belangrijk instrument van het Amerikaanse justitiële apparaat ingevoerd, een divisie ''Persoonsidentificatie''. Binnen deze divisie werden landelijke dossiers samengesteld, waarin onder andere vingerafdrukken van verdachten en misdadigers opgeslagen konden worden. Zo werd het gemakkelijker om misdadigers nationaal op te zoeken en te volgen.

Al in 1905 werd er een bureau opgericht door het Ministerie van Justitie, waarin persoonsidentificatie op een nationaal niveau verzameld kon worden. In 1907 werd dit bureau echter, om geldbesparende redenen, verplaats naar het gevangeniscomplex Leavenworth. Het persoonsidentificatiebureau werd nu bemand door misdadigers en omdat de lokale politiekantoren door het hele land dit maar een verdachte en vreemde actie van het ministerie vonden, begonnen zij dit persoonsidentificatiebureau te negeren en een eigen collectie van vingerafdrukken bij te houden. Zij weigerden elke samenwerking met het bureau in Leavenworth en het hele systeem van centraal en nationaal één vingerafdrukkencollectie invoeren, werd hierdoor overbodig.

Tot 1924, toen het Congres besloot om alle collecties door het hele land en het ''centrale'' bureau in Leavenworth samen te voegen tot één groot bureau, onder leiding van de Bureau of Investigation. Het duurde 19 jaar, maar uiteindelijk bestond er toch één centraal systeem van persoonsidentificatie.

Aan het einde van de jaren twintig was BOI sterk geprofessionaliseerd. Er was een goede opleiding voor speciale agenten, het bureau was vertegenwoordigd door het hele land via lokale veldkantoren en er was een goed toezicht op die kantoren. Het bureau had de controle over een nationaal persoonsidentificatie archief, er was een handboek voor alle speciale agenten en er was al een concept ontwikkeld voor een technisch laboratorium. Het bureau was goed uitgerust om een einde aan de lawless years te maken.

==FBI wordt gevormd==
De naam '''Bureau of Investigation''' werd op 1 juli 1932 veranderd naar '''United States Bureau of Investigation''' ('''USBOI'''). Precies een jaar later begon het Ministerie van Justitie met een experiment waarbinnen ze een eigen onderzoeksdivisie gingen opzetten. Omdat er nogal veel verwarring ontstond tussen de Ministeriële speciale agenten en de speciale agenten van USBOI, werden de twee samengevoegd en werd de naam in 1935 veranderd in '''Federal Bureau of Investigation'''. De FBI was geboren.

thumb|200px|[[Benito Mussolini (l) en Adolf Hitler]]
Door deze nieuwe formatie, had het bureau opeens veel meer jurisdictie, wat uiteindelijk leidde tot het arrest van alle grote gangsters in 1936. Echter, het bureau kreeg er in die periode belangrijkere vijanden bij. Fascisme in het Duitsland van Adolf Hitler en het Italië van Benito Mussolini; tevens bedreigde het communisme in de Sovjet-Unie van Jozef Stalin de democratische principes van de Verenigde Staten en een nieuwe uitdaging voor de FBI stond voor de deur, nu er een oorlog dreigde te komen.

==De Tweede Wereldoorlog==
Aan het einde van jaren '30 zorgden Hitler, de Baltische landen, Karelië en samen met Duitsland Polen in. Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk verklaarden de oorlog aan Duitsland, terwijl de Verenigde Staten neutraal bleven.

Terwijl de onrust in Europa groeide, bleef de Communistisch Partij groeide sterk door onzekerheden in de maatschappij. president Roosevelt om te starten met onderzoeken. Op hetzelfde moment kreeg het bureau van het Congres meer jurisdictie om voor een hogere veiligheid te zorgen.

Na de definitieve uitbraak van de oorlog kreeg de FBI opeens hele andere prioriteiten. Het moest zich voornamelijk gaan bezig houden met spionage en sabotagezaken. De Verenigde Staten bleef nu ook neutraal en deze neutraliteit werd extra gesteund door de Communistische Partij in de Verenigde Staten, omdat deze profijt hadden bij een afwezigheid van de VS in Europa. Zou heel Europa komen te vallen onder Duitsland, dan zouden de democratische waarden in Noord-Amerika ook onder vuur komen te liggen.<br>
Er zouden steeds meer communisten komen na deze val en de regering vreesde het ergste. Uiteindelijk dreef de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten steeds verder weg van neutraliteit en rond Geallieerden (Verenigd Koninkrijk en het al gevallen Frankrijk) militair te steunen.

Toen Duitsland, zonder waarschuwing, de Sovjet-Unie begon aan te vallen, veranderden de prioriteiten van de FBI weer. Ze moest zich nu vooral richten op Duitse, Italiaanse en Japanse inwoners van de Verenigde Staten en op Amerikanen die sympathiseerden met de idealen van Duitsland, Italië en Japan. Maar ze moesten tegelijkertijd ook blijven uitkijken voor saboteurs, deserteurs van de geallieerden en ze moesten blijven spioneren.

thumb|[[Aanval op Pearl Harbor]]
Op 7 december 1941 begon de oorlog definitief voor de Verenigde Staten, toen Japan een aanval op Pearl Harbor lanceerde. De VS verklaarde de oorlog aan Japan en als reactie hierop verklaarde Duitsland en Italië op de volgende dag de oorlog aan de VS. Vanaf die dag was de FBI in oorlogstoestand en was het bureau 24 uur per dag actief. Op 7 en 8 december arresteerden de FBI alle als ''verdacht'' geïdentificeerde buitenlanders die een gevaar voor de binnenlandse veiligheid vormden en stuurde deze gearresteerden door naar militaire staatsorganen.

Aan het einde van het jaar 1943 was het werknemersaantal toegenomen van 7400 tot 13.000 werknemers. Leerlingen aan de academische opleiding van de FBI kregen een spoedopleiding waardoor het aantal speciale agenten omhoog schoot. Deze gigantische toenames waren nodig om alle nieuwe functies van de FBI te ondersteunen die het bureau in de staat van oorlog had gekregen.

thumb|right|200px|Logoen til Federal Bureau of Investigation

'''Federal Bureau of Investigation''' (FBI) er et føderalt etterforskningsorgan i Amerikas forente stater. Etaten er underlagt det amerikanske justisdepartementet og har 28.576 ansatte (2004) inkludert 12.156 etterforskere.

==Oppgaver og jurisdiksjon==
FBI er en føderal etat og har således kun myndighet til å etterforske brudd på føderale lover. FBIs prioriteringer er idag:
# Beskytte USA mot terroranslag
# Beskytte USA mot spionasje
# Beskytte USA mot dataangrep og andre høyteknologiske lovbrudd
# Bekjempe offentlig korrupsjon
# Verne om borgerrettigheter
# Bekjempe grenseoverskridende og nasjonal organisert kriminalitet
# Bekjempe hvitsnippkriminalitet
# Bekjempe betydelig voldelig kriminalitet
# Støtte føderale, delstatlige, fylkelige, kommunale og internasjonale samarbeidspartnere

==Organisering==
FBI er organisert med et hovedkvarter i Washington D.C., 56 lokalkontorer, 400 satellittkontorer og 23 utenlandskontorer. Hovedkvarteret, lokalisert i J.&nbsp;Edgar Hoover-bygningen, er inndelt i et antall stabskontorer og 5 direktorater: Etterretning, Kontraterrorisme–Kontraetterretning, Kriminaletterforskning, Politibistand og Administrasjon.

===Ansatte===
Pr. 31. mars 2006 har FBI 30&nbsp;430 ansatte. Dette inkluderer 12&nbsp;515 spesialagenter og 17&nbsp;915 stabsansatte, slik som etterretningsanalytikere, språkspesialister, vitenskapelig ansatte og IT-eksperter.

De fleste spesialagentene er jurister, mens revisorer utgjør en annen stor gruppe. For å kunne søke om opptak til FBI-akademiet må man være amerikansk statsborger, mellom 23 og 37 år gammel, og ha en fireårig grad fra et universitet. Der er fem ansettelsesprogrammer: Regnskap/Finans, Informasjonsteknologi, Juss, Språk, og Variert (inkludert arbeidserfaring).

===Budsjett===
I 2005 var etatens budsjett 5,9 milliarder dollar.

==Historie==

FBI kan føres tilbake til en etterforskningsgruppe opprettet i justisdepartementet i 1908. Gruppen fikk navnet ''Bureau of Investigation''. I 1933 ble gruppen slått sammen med ''Bureau of Prohibition'' og den nye etaten fikk navnet ''Division of Investigation''. I 1935 fikk etaten sitt gjeldende navn, ''Federal Bureau of Investigation''. J. Edgar Hoover er FBIs mest kjente, og beryktede, direktør. Han ledet etaten fra 1924 til han døde i 1972.

I 1870 blei det vedtatt en lov om handel mellom delstatene (''Interstate Commerce Act''). Med denne loven tok de føderale myndighetene i USA over rettshåndhevelsen på en del områder som tidligere ligget under delstatene eller på lokalt nivå. Justisdepartementet løste oppgaven ved uformelt å hyre inn etterforskere. Denne praksisen blei forbudt ved lov i 1908. Justisminister Charles Joseph Bonaparte foreslo da å opprette et eget kontor for etterforskning, Bureau of Investigation (BOI).<ref name="langeluttig-p9"></ref> Det var dette kontoret som seinere skulle bli FBI.

BOI blei oppretta 26. juli 1908 av president Theodore Roosevelt. I 1932 blei navnet endra til United States Bureau of Investigation. Året etter blei det slått sammen med Bureau of Prohibition og omdøpt til Division of Investigation (DOI), før det endelig blei til FBI i 1935.<ref name="historicdates">{{cite web|url=
http://www.fbi.gov/libref/historic/history/historicdates.htm|title=Timeline of FBI History|publisher=Federal Bureau of Investigation}}</ref>

Direktøren for BOI, J. Edgar Hoover, blei også FBIs første direktør, ei stilling han hadde i nesten 48 år. Etter at Hoover døde blei det bestemt at sjefsperioden i framtida skulle være høyst ti år. FBI åpna sitt eget laboratorium, The Scientific Crime Detection Laboratory, i 1932.

På 1930-tallet gjennomførte FBI stadige aksjoner mot organisert kriminalitet. Et stort antall kjente kriminelle blei arrestert eller drept av FBI-agenter på denne tida, for eksempel "Baby Face" Nelson, Kate "Ma" Barker, Alvin "Creepy" Karpis og George "Machine Gun" Kelly. Det er ikke tvil om at disse og andre hadde begått alvorlige forbrytelser. Likevel mener mange historikere nå at påstandene om en «forbryterbølge» i depresjonstida var sterkt overdrevet, og at de kanskje blei brukt for å kunne bygge opp FBI.

I de første åra spilte byrået også en stor rolle i å redusere innflytelsen til Ku Klux Klan. I en affære på 1920-tallet skal også FBI-agenten Edwin Atherton ha arrestert en meksikansk opprørshær på grensa til California.

thumb|150px|left|Lester J. Gillis, også kjent som [[Baby Face Nelson|"Baby Face" Nelson.]]

Fra 1940-åra og heilt opp til 70-tallet etterforska FBI spionasje mot USA og landets allierte. Blant annet blei åtte nazi-agenter arrestert (og seks av dem henretta), etter at de hadde planlagt sabotasje mot amerikanske mål (''Rudolf Abel i 1957.<ref></ref>

Disse spionfunna gjorde det mulig for Hoover å forfølge en tanke han lenge hadde vært besatt av, nemlig trusselen fra venstresida, enten det gjaldt fagforeningsorganisatorer som var medlemmer av USAs kommunistparti eller liberalere uten noen som helst revolusjonære ideer.

På 1950- og 60-tallet blei FBI mer og mer opptatt av borgerrettsbevegelsen. I 1956 skreiv for eksempel Hoover et åpent brev der han fordømte T.R.M. Howard, en velstående borgerrettsleder og lege i Mississippi, som hadde kritisert FBI for ikke å ha gjort nok for å oppklare drapa på George W. Lee, Emmett Till og andre farga. Byrået satte også i gang et kontroversielt overvåkingsprogram, COINTELPRO.<ref name="coinpro"></ref> Målet var å undersøke og forstyrre aktiviteten til organisasjoner med avvikende politiske synspunkter, både militante og ikkevoldelige. En av disse var den kristne borgerrettsorganisasjonen Southern Christian Leadership Conference.<ref name="latimes"></ref> 