E Frañs eo '''kodoù an INSEE''' (pe '''kodoù an EBSSA''') notadurioù niverenek pe lizherniverennek, savet gant an ensavadur publik gall anvet ''Institut national de la statistique et des études économiques'' (INSEE), '''Ensavadur broadel ar stadegoù hag ar studioù armerzhel''' (EBSSA) e brezhoneg, karget da zastum, studial hag embann stadegoù diwar-benn an dud, ar strollegezhioù hag an embregerezhioù.

Gant an '''EBSSA''' e vez embannet ar '''C'hod ofisiel douaroniel''', ar pezh a zo roll an holl gumunioù gall.

== Niverenn-anaout an dud ==
E Frañs eo anavezet kement den zo, kerkent ha ganet, dre un niverenn 15 sifr enni. An niverenn-se a vez graet "niverenn Surentez Sokial" anezhi, savet diwar an niverenn-varilh e Roll-anaout broadel  an dud (RAB), ''Répertoire national d'identification des personnes'' (NIR) e galleg.

=== Talvoudegezh ar RAB ===
Setu talvoudegezh pep sifr a ya da ober niverenn ar RAB hervez e lec'h :
{| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF"
|-----bgcolor="#CCCCCC"
| '''Lec'h''' || '''Talvoudegezh'''
|-----
| 1 || Reizh : 1 evit ar baotred, 2 evit ar merc'hed <sup>[1]</sup>
|-----bgcolor="#EFEFEF"
| 2 ha 3 || Eil diwezhañ ha diwezhañ sifr ar bloavezh ganedigezh
|-----
| 4 ha 5 || Miz ar ganedigezh (Eus 01 da 12) <sup>[2]</sup>
|-----bgcolor="#EFEFEF"
| 6 ha 7 || Niv. an departamant ganedigezh (2A pe 2B evit Korsika) <sup>[3]</sup>
|-----
| 8, 9 ha 10 || Niverenn-urzh ar gumun ganedigezh en departamant <sup>[2]</sup> <sup>[3]</sup>
|-----bgcolor="#EFEFEF"
| 11, 12 ha 13 || Niverenn-urzh an akta ganedigezh er marilh <sup>[4]</sup>
|-----
| 14 ha 15 || Alc'hwez-kontroliñ <sup>[5]</sup>
|}

[1] E rann ar "reizh" e c'haller kavout ar c'hod 7 pe ar c'hod 8 pa'z eo un niverenn-varilh da c'hortoz, da skouer evit un den implijet evit ar wech kentañ. Da vare Yuzhevien, Muzulmaned Aljeria, an estranjourien...

[2] Kodoù ispisial a zo evit an dud enskrivet diwar un akta diglok er marilh : da skouer e c'haller kaout ur sifr en tu all da 20 ma n'eo ket anvet bloaz ar ganedigezh pe kaout ar c'hod 990 ma n'anveer ket anv ar gumun ganedigezh. Rouez kenañ eo an degouezhioù-se bremañ.

[3] Evit an departamantoù "tramor" e veneger kod an departamant gant 3 sifr ha kod ar gumun gant 2 sifr (abaoe 1950). Evit an dud bet ganet en estrenvro e lakaer ar c'hod 99 evit merkañ an departamant ha kod ar riez, gant 3 sifr, a vez lakaet e plas kod ar gumun. A-raok 1964 e veze graet gant kodoù-departamant all aet da get, eus 91 da 96, evit tud Aljeria, Tunizia ha Maroko.

[4] Pa ya niver ar ganidezhioù en tu all da 999 e-kerzh ar miz e saver ur c'hod-kumun astennet.

[5] Evit kaout sifr an alc'hwez-kontroliñ e vez graet un oberiadur diwar an 13 sifr a ya da ober ar RAB. Rannet e vez anezhañ dre 97 da gentañ. An alc'hwez a gaver o lemañ disoc'h an oberiadur-se d'ar sifr 97. Evit ar C'horsiz e reer gant zero e-plas al lizherennoù A ha B hag e tilemer d'an niver RAB, savet diwar an 13 sifr, an niver 1&nbsp;000&nbsp;000 da A ha 2&nbsp;000&nbsp;000 da B.

===Istor ar RAB===
Krouet eo bet ar RAB gant René Carmille (bet marvet en dispell e 1944 e Dachau) a savas kentañ roll-anaout hollek, etre miz Ebrel ha miz Eost 1941, da vare Renad Vichy, a-benn aozañ dre guzh ul lu gall.

Graet eo bet adarre gant ar renkadur-se diwezhatoc'h, gant ar Vuzulmaned ha rummadoù-tud all, da vare renad Vichy. E bal a oa sevel fichennoù diwar-benn an dud ha renkañ anezho hervez o c'henel pe o gwirioù. Evel-se e veze ledanoc'h kod kentañ an niverenn-anaout d'ar c'houlz-se evit ma'z eo hini ar RAB hiziv. Graet e veze gant ar sifroù :
* 1 pe 2 evit ar C'hallaoued.
* 3 pe 4 evit annezidi Aljeria (graet ar "Vuzulmaned" anezho) hag evit holl annezidi an trevadennoù, war-bouez ar Yuzhevien.
* 5 pe 6 evit ar Yuzhevien eus ar vro.
* 7 pe 8 evit an estrañjourien.
* 9 pe 0 evit tud diresis o stad.

Torret eo bet ar rummatadur-se en Aljeria e 1944. N'eo ket bet biskoazh implijet ar reizhiad-se war dachenn Frañs ar c'hevandir.

E 1946 eo bet fiziet ar RAB d'an ESSBA. An ensavadur-se a ra ivez war-dro '''Roll-anaout broadel an hiniennoù''' (RABH), ''répertoire national d'identification des personnes physiques'' (RNIPP) e galleg, ma renabler ennañ kement den zo : ar RAB, met ivez an anv-tiegezh, an anvioù bihan, ar reizh, deiziad ha lec'h ganedigezh, dave an akta ganedigezh.

==Niverenn-anaout ar strollegezhioù lec'hel==

Graet eo bet evit an holl strollegezhioù lec'hel, ha da gentañ evit renabliñ kumunioù Frañs, dre ma'z eus kalz anezho, 36 778 end-eeun, ha dre ma'z eus kalz en o zouesk gant anvioù heñvel pe tost-kar.

Ar '''C'hod ofisiel douaroniel''' eo ar roll-dave a vez nevesaat ingal, pa cheñch ur gumun hec'h anv da skouer pe pa ya ur gumun da get.

=== Kod Kumun ===
Ar '''c'hod Kumun''' eo ar c'hod gouesltet d'ar c'humunioù, a ya 8 sifr ha 3 esaouenn da ober anezhañ, pa vez en e fezh :

{| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF"
|-----bgcolor="#CCCCCC"
| '''Lec'h''' || '''Talvoudegezh e Frañs ar c'hevandir'''||'''Talvoudegezh e "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor"'''
|----
|Niv. an departamant||2 sifr : eus 01 da 19 ; 2A ha 2B ; eus 21 da 95||3 arouezenn : 97..., 98...
|---- bgcolor="#EFEFEF"
|Esaouenn||||
|----
|Kod an arondisamant||1 arouezenn||1 arouezenn
|---- bgcolor="#EFEFEF"
|Esaouenn||||
|----
|Niv. ar c'hanton||2 sifr||2 sifr
|---- bgcolor="#EFEFEF"
|Esaouenn||||
|----
|Kod ar gumun||3 arouezenn||2 arouezenn
|}

Anzav a ra an EBSSA e-unan ober gant ur c'hod kumun skañvaet, 5 arouezenn ennañ, hep esaouenn, diazezet war ar c'hodoù departamant ha kumun hepken :
* Kumunioù Frañs ar c'hevandir : 2 arouezenn + 3 arouezenn.
Evel-se, e Penn-ar-Bed da skouer, eo 29001 kod kumun Argol, 29002 hini An Arzhanaou, ... ha 29301 hini Trezilide.
* Kumunioù "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" : 3 arouezenn + 2 arouezenn.

=== Kod Kanton ===
Evit embann disoc'hoù e niveradegoù e ra ivez gant ur c'hod eeunaet dre ganton, diwar ar C'hod ofisiel douaroniel, e-giz-mañ :
* E Frañs ar c'hevandir : 2 sifr o talvezout da god an departamant + [esaouenn] + 2 sifr a zo kod ar c'hanton. E-mod-se eo 56 01 kod Kanton Alaer ha 56 30 kod Kanton Kiberen er Mor-Bihan, da skouer. 
* E "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" : 3 sifr evit merkañ an departamant, an tiriad pe ar strollegezh + [esaouenn] + 2 sifr a zo kod ar c'hanton

In statistici riguardanti gli individui, le collettività e le imprese.

Il '''codice ufficiale geografico''' ("''code officiel géographique''") è la nomenclatura ufficiale dei comuni francesi stabilita dall'INSEE.

==Identificazione degli individui==
In Francia, ogni persona è identificata dalla nascita da un numero composto di quindici cifre (analogo al NIR'''.

===Significato del NIR===
Il significato dei numeri è il seguente:
{| border="1" cellpadding="2" |
|-
|Posizione||Significato
|-
|1°||sesso : 1 per gli uomini, 2 per le donne <sup>[1]</sup>
|-
|2° e 3°||le due ultime cifre dell'anno di nascita ('''ce qui donne l'année à un siècle près''')
|-
|4° e 5°||mese di nascita (da 01 a 12) <sup>[2]</sup>
|-
|6° e 7°||dipartimento di nascita (2A o 2B per la Corsica) <sup>[3]</sup>
|-
|8°, 9° e 10°||numero d'ordine del comune all'interno del dipartimento <sup>[2] [3]</sup>
|-
|11°, 12° e 13°||numero d'ordine dell'atto di nascita <sup>[4]</sup>
|-
|14° e 15°||chiave di controllo <sup>[5]</sup>
|}

<sup>[1]</sup> Il codice 'sesso' "7" e "8" possono essere attribuiti per immatricolazioni temporanee, ad es. per una persona che trovi un impiego retribuito senza essere già immatricolata.

<sup>[2]</sup> Esistono codici specifici per le persone iscritte in base a un atto di stato civile incompleto (codice 'mese' superiore a "20" se il mese di nascita è sconosciuto, codice 'comune' "990" se il comune di nascita è sconosciuto). Questi casi sono estremamente rari con le attuali modalità di dichiarazione di nascita.

<sup>[3]</sup> Per i dipartimenti d'oltremare, si conserva il numero del dipartimento a tre cifre e il numero del comune a due cifre (dal 1950). Le persone nate all'estero ricevono un codice 'dipartimento' "99" e il codice 'comune' viene sostituito dal codice a tre cifre del paese di nascita. Prima del 1964, i codici 'dipartimento' da "90" a "96" sono stati utilizzati per l'Algeria, la Tunisia e il Marocco.

<sup>[4]</sup> Nei casi in cui il numero delle nascite sia superiore a 999 in un determinato mese, viene creato un codice di estensione comune.

<sup>[5]</sup> Calcolo della chiave di controllo: dividere per 97 il nome formato dalle prime tredici cifre, prendere il resto di tale divisione e usare il suo complemento a 97. Per la Corsica, le lettere "A" e "B"vengono sostituite da "0" (zero) e si sottrae il numero a 13 cifre così ottenuto: 1.000.000 per la "A" e 2.000.000 per la "B".

===Condizioni di utilizzo del NIR===

===Storia del NIR===
L'inventore del NIR è René Carmille che realizzò tra l'aprile e l'agosto 1941, sotto la governo di Vichy, il primo registro generale di tutti i francesi.

Nel 1946 la gestione del NIR fu affidata all'INSEE.

==Identificazione delle collettività locali==
Riguarda tutte le collettività locali ma è particolarmente impiegato per i registrare i comuni della Francia, a causa del loro numero elevato (36.778) e delle numerose omonimie esistenti.

Il documento di riferimento è il '''Code officiel géographique''' ("Codice ufficiale geografico"), rivisto periodicamente (alla luce delle fusioni e delle associazioni di comuni e dei cambi di denominazione che accadono con regolarità).

===Codice comunale===

Il codice comunale completo comprende 8 caratteri e 3 spazi intermedi:
*"dipartimento":
**dipartimenti continentali: 2 caratteri (da 01 a 19, 2A e 2B, da 21 a 95)
**dipartimenti e territori d'oltremare: 3 caratteri (97..., 98...)
*uno spazio
*"circoscrizione" ("''arrondissement''"): 1 carattere
*uno spazio
*cantone: 2 caratteri
*uno spazio
*comune:
**comuni continentali: 3 caratteri
**comuni di DOM-TOM (abbreviazione per '''''D''épartement d''''o'''utre-'''m'''er - '''T'''erritoire d''''o'''utre-'''m'''er''): 2 caratteri