Po śmierci Jana Pawła II, 2 kwietnia 2005, po ponad 26 latach jego pontyfikatu zwołano konklawe, którego zadaniem był wybór nowego papieża - jego następcy. Procedury regulujące wybór nowego papieża zawiera konstytucja apostolska Universi Dominici Gregis z 1996 roku wydana przez Jana Pawła II. Do czasu dokonania wyboru przez konklawe, Kościołem kierowało Kolegium kardynałów, a władzę administracyjną w Watykanie sprawował kamerling Eduardo Martinez Somalo.

Zgodnie z decyzją Kolegium kardynałów, konklawe rozpoczęło się w Watykanie Kaplicy Sykstyńskiej uniósł się biały dym, a kilka minut później na potwierdzenie tego sygnału rozległy się watykańskie dzwony zgodnie z tradycją oznajmiając światu wybór nowego papieża. Konklawe 2005 roku zakończyło się po niespełna 26 godzinach od chwili rozpoczęcia.

== Skład ==
{| border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" width="350px" align="right" style="border-collapse: collapse;"
|+
'''Konklawe 2005'''
|-
!colspan="1" style="background:#ffffff;"|ELEKTORZY
!colspan="1" |117
|-
!style="background:#cccccc;"|Nieobecnych
|align="center" style="background:#cccccc;" |2
|-
!style="background:#cccccc;"|Obecnych
|align="center" style="background:#cccccc;" |115
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Europa
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|58
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Ameryka Łacińska
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|21
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Stany Zjednoczone i Kanada
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|14
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Afryka
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|11
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Azja
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|10
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Oceania
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|2
|-
!style="background:#f0f0f0;"|Bliski Wschód
|style="background:#f0f0f0;" align="center"|1
|}
Prawo głosu mieli członkowie kardynałów, z których 117 miało prawo głosu. Było wśród nich 20 Włochów, 11 Amerykanów, 6 Niemców, 6 Hiszpanów i pojedynczy kardynałowie z innych krajów, w tym 3 elektorów z Polski: Lwowa reprezentujący łaciński Ukrainy, Marian Jaworski. Spośród elektorów aż 114 zostało mianowanych przez Jana Pawła II, a tylko 3 przez Pawła VI. W gronie kardynałów nie mających praw wyborczych Paweł VI mianował 10, a Jan Paweł II pozostałych 56.

W łac: ''in pectore''). Spekuluje się, że mógł to być jeden z chińskich księży albo najbliższy współpracownik papieża, arcybiskup Stanisław Dziwisz. Niestety, papież nie umieścił tego nazwiska w swoim testamencie, w związku z czym prawdopodobnie zabrał je ze sobą do grobu. Jednakże gdyby tak nie było, to i tak nie istniałaby możliwość wyboru 118 kardynała - formalnym warunkiem jest podanie nazwiska tego kardynała w obecności przynajmniej dwóch świadków. Według oficjalnego komunikatu Watykanu sprawa kardynała ''in pectore'' nie będzie już podnoszona.

9 kwietnia biuro prasowe Watykanu podało, że kardynałowie Jaime Lachica Sin i Adolfo Antonio Suárez Rivera na pewno nie wezmą udziału w konklawe, ze względu na stan zdrowia.

== Lista uczestników według porządku rang i starszeństwa ==
Ostatecznie w konklawe wzięło udział 115 kardynałów, w tym 2 mianowanych przez Pawła VI i 113 nominatów Jana Pawła II:

'''Kardynałowie-biskupi (5)'''

* Joseph Ratzinger (Niemcy; nominacja kardynalska: 27 czerwca 1977) – kardynał-biskup Ostii i Velletri-Segni; dziekan Kolegium Kardynalskiego; prefekt Kongregacji Nauki Wiary; przewodniczący Papieskiej Komisji Biblijnej; przewodniczący Międzynarodowej Komisji Teologicznej

* Angelo Sodano (Włochy; 28 czerwca 1991) – kardynał-biskup Albano; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Maria Nuova; wicedziekan Kolegium Kardynalskiego; sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej

* Alfonso López Trujillo (Kolumbia; 2 lutego 1983) – kardynał-biskup Frascati; przewodniczący Papieskiej Rady ds. Rodziny

* Giovanni Battista Re (Włochy; 21 lutego 2001) – kardynał-biskup Sabina-Poggio Mirteto; prefekt Kongregacji ds. Biskupów; przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej

* Ignace Moussa I Daoud (Syria; 21 lutego 2001) – kardynał-patriarcha; prefekt Kongregacji Kościołów Wschodnich; emerytowany syryjsko-katolicki patriarcha Antiochii

'''Kardynałowie-prezbiterzy (95)'''

* William Wakefield Baum (USA; 24 maja 1976) – kardynał-prezbiter S. Croce in Via Flaminia; emerytowany wielki penitencjariusz

* Marco Cé (Włochy; 30 czerwca 1979) – kardynał-prezbiter S. Marco; emerytowany patriarcha Wenecji

* Franciszek Macharski (Polska; 30 czerwca 1979) – kardynał-prezbiter S. Giovanni a Porta Latina; arcybiskup Krakowa

* Michael Michai Kitbunchu (Tajlandia; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; arcybiskup Bangkoku

* Godfried Danneels (Belgia; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter S. Anastasia; arcybiskup Mechelen-Brukseli i prymas Belgii; ordynariusz Belgijskich Sił Zbrojnych; przewodniczący Konferencji Episkopatu Belgii

* Thomas Stafford Williams (Nowa Zelandia; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter Gesù Divin Maestro alla Pineta Sacchetti; emerytowany arcybiskup Wellington

* Carlo Maria Martini (Włochy; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter S. Cecilia; emerytowany arcybiskup Mediolanu

* Jean-Marie Lustiger (Francja; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter S. Luigi dei Francesci; emerytowany arcybiskup Paryżu

* Józef Glemp (Polska; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter S. Maria in Trastevere; arcybiskup Warszawy i prymas Polski; ordynariusz katolików obrządków wschodnich w Polsce

* Joachim Meisner (Niemcy; 2 lutego 1983) – kardynał-prezbiter S. Pudenziana; arcybiskup Kolonii

* Francis Arinze (Nigeria; 25 maja 1985 ) – kardynał-prezbiter S. Giovanni della Pigna; prefekt Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów

* Miguel Obando Bravo (Nikaragua; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter S. Giovanni Evangelista a Spinaceto; emerytowany arcybiskup Managua

* Ricardo Vidal (Filipiny; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter SS. Pietro e Paolo a Via Ostiense; arcybiskup Cebu

* Paul Poupard (Francja; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter S. Prassede; przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury

* Friedrich Wetter (Niemcy; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter S. Stefano al Monte Celio; arcybiskup Monachium-Fryzyngi

* Adrianus Johannes Simonis (Holandia; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter S. Clemente; arcybiskup Utrechtu i prymas Holandii; przewodniczący Konferencji Episkopatu Holandii

* Bernard Francis Law (USA; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter S. Susanna; archiprezbiter Bazyliki Liberiańskiej; emerytowany arcybiskup Bostonu

* Giacomo Biffi (Włochy; 25 maja 1985) – kardynał-prezbiter SS. Giovanni Evangelista e Petronio; emerytowany arcybiskup Bolonii

* Eduardo Martínez Somalo (Hiszpania; 28 czerwca 1988) – kardynał-prezbiter SS. Nome di Gesù; kamerling Św. Kościoła Rzymskiego

* José Freire Falcão (Brazylia; 28 czerwca 1988) – kardynał-prezbiter S. Luca a Via Prenestrina; emerytowany arcybiskup Brasília

* Michele Giordano (Włochy; 28 czerwca 1988) – kardynał-prezbiter S. Gioacchino ai Prati di Castello; arcybiskup Neapolu

* Edmund Casimir Szoka (USA; 28 czerwca 1988) – kardynał-prezbiter SS. Andrea e Gregorio al Monte Celio; przewodniczący Papieskiej Rady dla Miasta-Państwa Watykan; Gubernator Miasta-Państwa Watykan

* László Paskai (Węgry; 28 czerwca 1988) – kardynał-prezbiter S. Teresa al Corso d'Italia; emerytowany arcybiskup Esztergom-Budapesztu

* Christian Wiyghan Tumi (Kamerun; 28 czerwca 1988) – kardynał-prezbiter SS. Martiri dell'Uganda a Poggio Armeno; arcybiskup Douala; przewodniczący Konferencji Episkopatu Kamerunu

* Frédéric Etsou-Nzabi-Bamungwabi (Demokratyczna Republika Konga; 28 czerwca 1991) – kardynał-prezbiter S. Lucia a Piazza d'Armi; arcybiskup Kinszasy; przewodniczący Konferencji Episkopatu Kongo

* Nicolás de Jesús López Rodriguez (Dominikana; 28 czerwca 1991) – kardynał-prezbiter S. Pio X alla Balduina; arcybiskup Santo Domingo i prymas Dominikany; ordynariusz Sił Zbrojnych Dominikany; przewodniczący Konferencji Episkopatu Dominikany

* Roger Michael Mahony (USA; 28 czerwca 1991) – kardynał-prezbiter SS. IV Coronati; arcybiskup Los Angeles

* Camillo Ruini (Włochy; 28 czerwca 1991) – kardynał-prezbiter S. Agnese fuori le mura; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; archiprezbiter Bazyliki Laterańskiej; przewodniczący Konferencji Episkopatu Włoch

* Henri Schwery (Szwajcaria; 28 czerwca 1991) – kardynał-prezbiter SS. Protomartiri a Via Aurelia Antica; emerytowany biskup Sion

* Georg Maximilian Sterzinsky (Niemcy; 28 czerwca 1991) – kardynał-prezbiter S. Giuseppe all'Aurelio; arcybiskup Berlina

* Miroslav Vlk (Czechy; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter S. Croce in Gerusalemme; arcybiskup Pragi i prymas Czech

* Peter Seiichi Shirayanagi (Japonia; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter S. Emerenziana a Tor Fiorenza; emerytowany arcybiskup Tokio

* Julius Riyadi Darmaatmadja (Indonezja; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter S. Cuore di Maria; arcybiskup Dżakarty; ordynariusz Indonezyjskich Sił Zbrojnych; przewodniczący Konferencji Episkopatu Indonezji

* Jaime Lucas Ortega y Alamino (Kuba; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter SS. Aquila e Priscilla; arcybiskup Hawany

* Emmanuel Wamala (Uganda; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter S. Ugo; arcybiskup Kampali

* William Henry Keeler (USA; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter S. Maria degli Angeli; arcybiskup Baltimore

* Jean-Claude Turcotte (Kanada; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter Nostra Signora del SS. Sacramento e Santi Martiri Canadesi; arcybiskup Montréal

* Ricardo María Carles Gordó (Hiszpania; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter S. Maria Consolatrice al Tiburtino; emerytowany arcybiskup Barcelony

* Adam Joseph Maida (USA; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter SS. Vitale; Valeria; Gervasio e Protasio; arcybiskup Detroit

* Vinko Puljić (Bośnia i Hercegowina; 26 listopada 1994) − kardynał-prezbiter S. Chiara a Vigna Clara; arcybiskup Sarajewa

* Armand Gaétan Razafindratandra (Madagaskar; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter SS. Silvestro e Martino ai Monti; arcybiskup Antananarywy

* Juan Sandoval Íñiguez (Meksyk; 26 listopada 1994) – kardynał-prezbiter Nostra Signora di Guadalupe e S. Filippo Martire in Via Aurelia; arcybiskup Guadalajara

* Salvatore De Giorgi (Włochy; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter S. Maria in Ara Coeli; arcybiskup Palermo

* Antonio María Rouco Varela (Hiszpania; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter S. Lorenzo in Damaso; arcybiskup Madrytu

* Aloysius Matthew Ambrozic (Kanada; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter SS. Marcellino e Pietro; arcybiskup Toronto

* Dionigi Tettamanzi (Włochy; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter SS. Ambrogio e Carlo; arcybiskup Mediolanu

* Polycarp Pengo (Tanzania; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter Nostra Signora de La Salette; arcybiskup Dar-es-Salaam

* Christoph Schönborn (Austria; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter Gesù Divin Lavoratore; arcybiskup Wiednia; przewodniczący Konferencji Episkopatu Austrii

* Norberto Rivera Carrera (Meksyk; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter S. Francesco d'Assisi a Ripa Grande; arcybiskup México i prymas Meksyku

* Francis Eugene George (USA; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter S. Bartolomeo all'Isola; arcybiskup Chicago

* Marian Jaworski (Ukraina<ref>Polak z pochodzenia</ref>; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter S. Sisto; łaciński arcybiskup Lwowa; przewodniczący Rzymsko-katolickiej Konferencji Episkopatu Ukrainy

* Janis Pujats (Łotwa; 21 lutego 1998) – kardynał-prezbiter S. Silvia; arcybiskup Rygi

* Ivan Dias (Indie; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter Spirito Santo alla Ferratella; arcybiskup Bombaju

* Geraldo Majella Agnelo (Brazylia; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Gregorio Magno alla Magliana Nuova; arcybiskup São Salvador da Bahia; przewodniczący Konferencji Episkopatu Brazylii

* Pedro Rubiano Sáenz (Kolumbia; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter Transfigurazione de N.S.G.C.; arcybiskup Bogoty i prymas Kolumbii; przewodniczący Konferencji Episkopatu Kolumbii

* Theodore Edgar McCarrick (USA; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter SS. Nereo ed Achilleo; arcybiskup Waszyngtonu

* Desmond Connell (Irlandia; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Silvestro in Capite; emerytowany arcybiskup Dublinu

* Audrys Juozas Bačkis (Litwa; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter Natività di N.S.G.C. a Via Gallia; arcybiskup Wilna; przewodniczący Konferencji Episkopatu Litwy

* Francisco Javier Errázuriz Ossa (Chile; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Maria della Pace; arcybiskup Santiago de Chile; przewodniczący Konferencji Episkopatu; przewodniczący Rady Episkopatu Ameryki Łacińskiej

* Julio Terrazas Sandoval (Boliwia; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Giovanni Battista de' Rossi; arcybiskup Santa Cruz; przewodniczący Konferencji Episkopatu Boliwii

* Wilfrid Fox Napier (RPA; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Francesco d'Assisi ad Acilia; arcybiskup Durban; przewodniczący Konferencji Episkopatu Afryki Południowej

* Oscar Andrés Rodríguez Maradiaga (Honduras; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Giovanni Evangelista a Spinaceto; arcybiskup Tegucigalpa

* Bernard Agré (Wybrzeże Kości Słoniowej; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Giovanni Crisostomo a Monte Sacro Alto; arcybiskup Abidżan

* Juan Luis Cipriani Thorne (Peru; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Camillo de Lellis; arcybiskup Limy i prymas Peru

* Francisco Álvarez Martínez (Hiszpania; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Maria "Regina Pacis" a Monte Verde; emerytowany arcybiskup Toledo

* Claudio Hummes (Brazylia; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Antonio da Padova in Via Merulana; arcybiskup São Paulo

* Varkey Vithayathil (Indie; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Bernardo alle Terme; syro-malabarski arcybiskup Ernakulam-Amgamaly

* Jorge Mario Bergoglio (Argentyna; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Roberto Bellarmino; arcybiskup Buenos Aires i prymas Argentyny; ordynariusz katolików obrządków wschodnich w Argentynie

* José da Cruz Policarpo (Portugalia; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Antonio in Campo Marzio; patriarcha Lizbony; przewodniczący Konferencji Episkopatu Portugalii

* Severino Poletto (Włochy; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Giuseppe in Via Trionfale; arcybiskup Turynu

* Cormac Murphy-O'Connor (Wielka Brytania; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Maria sopra Minerva; arcybiskup Westminster; przewodniczący Konferencji Episkopatu Anglii i Walii

* Edward Michael Egan (USA; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter SS. Giovanni e Paolo; arcybiskup Nowego Jorku

* Lubomyr Husar (Ukraina; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Sofia a Via Boccea; grekokatolicki arcybiskup większy Lwowa

* Karl Lehmann (Niemcy; 21 lutego 2001) – kardynał-prezbiter S. Leone I; biskup Moguncji; przewodniczący Konferencji Episkopatu Niemiec

* Angelo Scola (Włochy; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter SS. XII Apostoli; patriarcha Wenecji

* Anthony Olubunmi Okogie (Nigeria; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter Beata Vergine Maria del Monte Carmelo a Mostacciano; arcybiskup Lagos

* Bernard Panafieu (Francja; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Gregorio Barbarigo alle Tre Fontane; arcybiskup Marsylii

* Gabriel Zubeir Wako (Sudan; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Atanasio a Via Tiburtina; arcybiskup Chartumu

* Carlos Amigo Vallejo (Hiszpania; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S Maria in Montserrato degli Spagnoli; arcybiskup Sewilli

* Justin Francis Rigali (USA; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Prisca; arcybiskup Philadelphia

* Keith Michael Patrick O'Brien (Wielka Brytania; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter SS. Gioacchino e Anna al Tuscolano; arcybiskup Saint Andrews and Edinburgh; przewodniczący Konferencji Episkopatu Szkocji

* Eusébio Oscar Scheid (Brazylia; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter SS. Bonifacio ed Alessio; arcybiskup Rio de Janiero

* Ennio Antonelli (Włochy; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Andrea delle Fratte; arcybiskup Florencji

* Tarcisio Bertone (Włochy; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Maria Ausiliatrice in Via Tuscolana; arcybiskup Genui

* Peter Kodwo Appiah Turkson (Ghana; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Liborio; arcybiskup Cape Coast

* Telesphore Placidus Toppo (Indie; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter Sacro Cuore di Gesù agonizzante a Vitinia; arcybiskup Ranchi; przewodniczący Konferencji Episkopatu Indii

* George Pell (Australia; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Maria Domenica Mazzarello; arcybiskup Sydney

* Josip Bozanić (Chorwacja; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Girolamo dei Croati; arcybiskup Zagrzebia

* Jean-Baptiste Pham Minh Mân (Wietnam; 21 października 2003) – kardynał-prezbiter S. Giustino; arcybiskup Ho Chi Minh

{| align=right border=1 cellspacing=0 width=250 cellpadding=2 class=toccolours style="margin: 0 0 1em 1em; border-collapse:collapse; border: 1px #aaa solid; font-size: 95%"
|+ '''Papal conclave, April 2005'''
|-
| align=center colspan=2 | 150px|Coat of Arms during the Vacancy of the Holy See
|-
| '''Dates'''
| April 18&ndash;April 19, 2005
|-
| '''Location'''
| Sistine Chapel, Apostolic Palace, Vatican City
|-
| '''Dean'''
| Joseph Ratzinger
|-
| '''Vice Dean'''
| Angelo Sodano
|-
| '''Camerlengo'''
| Eduardo Martínez Somalo 
|-
| '''Protodeacon'''
| Jorge Medina Estévez
|-
| '''Secretary'''
| Francesco Monterisi
|-
| '''Ballots'''
| Pope elected after 4 ballots
|-
| '''Elected Pope'''
| Joseph Ratzinger <br> (took name '''Benedict XVI''')
|}
The '''Papal conclave of 2005''' was convened due to the death of cardinals who were in conclave to elect John Paul's successor. The conclave began on April 18, 2005 and ended on the following day after four ballots. Eligible members of the College of Cardinals of the Roman Catholic Church (those who were less than 80 years of age at the time of the death of Pope John Paul II) met and elected Joseph Cardinal Ratzinger as the new Pope. After accepting his election, he took the regnal name Pope Benedict XVI.

Proceedings on April 18 consisted of a morning Mass ''for the Election of the Roman UTC) each day. The traditional procedure is that smoke from this, in times past reinforced by adding handfuls of dry or damp straw, emerged from a temporary chimney on the chapel roof as for a conclusive vote (white smoke) or an as yet undecided one (black smoke). Nowadays the straw is replaced by chemically-produced smoke. 

The first ballot, on the evening of April 18, produced black smoke from the bells of St. Peter's Basilica did not ring left some uncertainty as to what this meant. Shortly after 6 p.m. Rome time, they did begin pealing, thus confirming that a new pope had been  elected.

==Papal election process for 2005==

Presiding over the conclave was the Dean of the College of Cardinals, Joseph Cardinal Ratzinger. Given that Ratzinger himself was chosen as Pope, the duty of asking if he would accept the election and what name would he take fell, in accordance with the law, to the vice-dean, Cardinal Angelo Sodano. 

It fell to the Cardinal Protodeacon, Jorge Medina Estévez, to make the solemn announcement of the election of Cardinal Ratzinger as Pope Benedict XVI.

This was the first Papal election governed under provisions made by John Paul II in his Apostolic Constitution ''Universi Dominici Gregis'', promulgated on February 22, 1996.  According to tradition and declaration of the Camerlengo, Eduardo Martínez Somalo, Benedict XVI is the 265th Bishop of Rome, head of both the Latin Catholic Church and the Eastern Catholic Churches.

In a break with recent tradition, ''Universi Dominici Gregis'' provided that the cardinals were not to be locked under key in the Sistine Chapel precincts throughout the conclave. Instead they were to be lodged within the confines of the Vatican City State at the Domus Sanctae Marthae when not in session, where they did not have access to newspapers, television, radio, the Internet, or telephones for the duration of the election process.

On Papal Inauguration Mass. Many dignitaries of various countries, some of whom had attended the funeral of Pope John Paul II, also attended this function. One of them was the then German Chancellor Gerhard Schröder.

=== The cardinal electors ===
:''For a full list, see cardinal electors in Papal conclave, 2005. For a list of those deemed likely to be elected see List of papabili in the 2005 papal conclave.''

<!-- Image with unknown copyright status removed: thumb|275px|The General Congregation of the College of Cardinals meets to plan the [[Papal conclave|conclave.]] -->
{|class="wikitable" width="350px" style="border-collapse: collapse; float:right; margin:0 0 1em 1em; background-color:#f0f0f0;"
|+
'''Papal Conclave of 2005'''
|-
!style="background:#ffffff;"|Electors
!colspan="1" |117 total
|-
!style="background:#cccccc;"|Absent
|align="center" style="background:#cccccc;" |2 <br> (Adolfo Antonio Suárez Rivera)
|-
!style="background:#cccccc;"|Present
|align="center" style="background:#cccccc;" |115
|-
!Africa
|align="center"|11
|-
!Asia & Middle East
|align="center"|11
|-
!Europe
|align="center"|58
|-
!Oceania
|align="center"|2
|-
!America
|align="center"|35
|-
!style="background:#8888aa;"|DECEASED POPE
|style="background:#cccccc;" align="center"|John Paul II '''(Karol Wojtyła)'''
|-
!style="background:#8888aa;"|NEW POPE
|style="background:#cccccc;" align="center"|Benedict XVI '''(Joseph Ratzinger)'''
|}
Although there were 183 cardinals in all, cardinals over the age of 80 at the time the papacy fell vacant were ineligible to vote in the conclave according to rules enacted by Pope Paul VI in 1971 and modified slightly in 1996 by John Paul II. Pope Paul also limited the number of cardinal electors to a maximum of 120, though John Paul sometimes disregarded this limit when elevating cardinals. At the time of John Paul's death, there were 117 cardinals under the age of 80 and therefore eligible to vote in the conclave. The late pope appointed another cardinal secretly (''in pectore'') in 2003, but his identity was never made public; since John Paul did not reveal the name of this cardinal before he died, the ''in pectore'' cardinalate expired on April 2.

All the electors save 1903 conclave had only one elector with previous experience in electing a pope, and the 1823 conclave only two.

The cardinal electors came from slightly over fifty nations (up slightly from the 49 represented in 1978) around the world, about 30 of which have only a single representative.  The Italian electors were the most numerous at 20, followed by the contingent from the United States of America with 11. It was officially announced on April 9 that two of the 117 cardinal electors, Jaime Sin of the Philippines and Adolfo Antonio Suárez Rivera of Mexico, would not be attending the conclave due to poor health, though some reports had said Cardinal Sin had hoped for medical clearance to travel. Sin was to die in June. Even two short of the full number, with 115 cardinals attending, this conclave saw the largest number of cardinals ever to elect a pope; both conclaves in 1978 had 111 electors present. The supporting votes of two-thirds of the cardinals attending a conclave are needed to elect a new pope in the initial phases of the process: in this case, 77 votes.

==Course of balloting==
===Pre-balloting activities===

On Saturday, April 9, in Rome, 130 cardinals meeting in the "General Congregation" (including some non-voting cardinals) voted not to talk to the press until after the conclave.

The cardinal electors listened to two exhortations to the conclave cardinals before passing on to the first election on the afternoon of April 18. The first of these exhortations on the state of the Church was delivered on the morning of Thursday, April 14, in one of the daily general congregations. The preacher was Raniero Cantalamessa, a Capuchin friar and scholar in Church history, who has for several years preached the lenten sermons to the pope and his curial staff. The text of Cantalamessa's lecture was apparently leaked to the Italian press, who quoted him as having told the cardinals they "must guard against transforming Pentecost into a Babel, as happens when one looks for personal affirmation … They ought to only search for the glory of God and the realisation of his reign." The second exhortation was delivered by Tomáš Špidlík in the Sistine Chapel after the ''extra omnes'' on the afternoon of Monday, April 18, and the closing off of the conclave area to outsiders.

===First day===
On Joseph Ratzinger, then read the oath:
::''We, the cardinal electors present in this election of the Supreme Pontiff promise, vow and swear, as individuals and as a group, to observe faithfully and scrupulously the prescriptions contained in the Apostolic Constitution of the Supreme Pontiff John Paul II, Universi Dominici Gregis, published on 22 February 1996. We likewise promise, pledge and swear that whichever of us by divine disposition is elected Roman Pontiff will commit himself faithfully to carrying out the munus Petrinum of Pastor of the Universal Church and will not fail to affirm and defend strenuously the spiritual and temporal rights and the liberty of the Holy See. In a particular way, we promise and swear to observe with the greatest fidelity and with all persons, clerical or lay, secrecy regarding everything that in any way relates to the election of the Roman Pontiff and regarding what occurs in the place of the election, directly or indirectly related to the results of the voting; we promise and swear not to break this secret in any way, either during or after the election of the new Pontiff, unless explicit authorization is granted by the same Pontiff; and never to lend support or favor to any interference, opposition or any other form of intervention, whereby secular authorities of whatever order and degree or any group of people or individuals might wish to intervene in the election of the Roman Pontiff.''

:Each cardinal elector affirmed the oath by placing his hands on the book of the Gospels saying aloud: