thumb|right|125px|Replika greckiej machairy
'''Machaira''' (gr. μάχαιρα, ''machaira'', ''machaera'') – broń o krótkiej, esowato wygiętej jednosiecznej głowni 
i o głowicy w formie stylizowanej głowy ptaka (orła lub flaminga), albo też lwa. Krawędź tnąca zlokalizowana po wewnętrznej stronie. rękojeści początkowo wąska, następnie rozszerza się, zakończona ostrym sztychem. 

Z tej broni wywodzi się nepalski kukri. 

W Grecji służyła jako broń boczna zamiennie 
z mieczem peltastów.

Używana przez Greków przynajmniej od czasów  wojen perskich, w Starożytnej Macedonii epoki Filipa II, Aleksandra Macedońskiego, a potem w monarchiach hellenistycznych, znana również przez Rzymian. 

Ponowny renesans użycia machairy nastąpił w Bizancjum, w okresie poźnobizantyjskim powrócono do wzorców klasycznych, między innymi do stosowania zamkniętego kabłąka.  W Bizancjum stanowiła zwykle uzbrojenie piechoty, znane są jednak dłuższe i bogato zdobione egzemplarze wskazujące na używanie przez wysoko urodzonych jeźdźców.

Od machairy bizantyjskiej wywodzi się pochodzenie jataganu używanego zgodnie z tą koncepcją pierwotnie przez tureckich najemników późnego Bizancjum, którzy przenieśli ten rodzaj broni na Bliski Wschód i na Bałkany.

frame|right|Antique swords, fig.&nbsp;1-3:&nbsp;Xiphos, fig.&nbsp;4:&nbsp;Makhaira.

'''Makhaira''' (from Greek ''μάχαιρα'', also transliterated ''machaira'' or ''machaera''; an Ancient Greek word, <PIE ''*magh-'', "to fight") is a term used by modern scholars to describe a type of ancient bladed weapon, generally a large knife with a slight backwards curve. In period texts, μάχαιρα has a variety of meanings, and can refer to virtually any knife or sword (taking the meaning of today's Greek μαχαίρι), even a surgeon's scalpel, but in a martial context it frequently does seem to refer to a type of one-edged, curved sword.<ref>For a good summary of the evidence, see F. Quesada Sanz: "''Máchaira'', ''kopís'', falcata" in ''Homenaje a Francisco Torrent'', Madrid, 1994, pp. 75-94.</ref> Modern scholars distinguish the makhaira from the kopis (an ancient term of similar meaning) based on the direction of the blade curvature.<ref>Tarassuk & Blair, s.v. "kopis," ''The Complete Encyclopedia of Arms and Weapons'', 1979.</ref>

These weapons were of various sizes and shapes, being regional, and not exclusively Greek. Greek art shows the Lacedaemonian and Persian armies employing curved weapons, but Persian records show that their primary infantry sword was straight, similar to the Greek xiphos (cf. acinaces). 

While Xenophon states that xiphos was more conventional among Greek armies of his time, he recommended the makhaira for cavalry, "μάχαιράν μεν μάλλον ἡ ξίφος ἐπαίνουμεν" (Xenophon, 12:11). His reasoning concurs with the general practice of arming cavalry with curved swords through the ages. Greek art along with Xenophon's further commentary suggests that the sword he intended for the cavalry was wider than the more modern sabre; more akin to the falchion. 

The Koine of the Roman soldier. This ambiguity appears to have contributed to the apocryphal ''malchus'', a supposedly short curved sword used by Peter to cut off the ear of a slave named Malchus during the arrest of Jesus. While such a weapon clearly is a ''makhaira'' by ancient definition, the imprecise nature of the word as used in the New Testament cannot provide any conclusive answer. 

''Makhaira'' entered classical Latin as ''machaera'', "a sword". In modern Greek, μαχαίρι means "knife."