'''Sokal hoax''' ('''mistyfikacja Sokala''') - określenie odnoszące się do wydarzenia z Alana Sokala w recenzowanym piśmie naukowym poświęconym studiom kulturowym ''Social Text''  pracy pod tytułem "Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity" (dosłownie ''Transgresja granic: ku transformatywnej hermeneutyce kwantowej grawitacji.'').

Autor przedstawił w nim używając naukowego emancypacji i grawitacją kwantową. Artykuł odniósł wielki sukces, zaś po ujawnieniu jego rzeczywistego znaczenia (dokładniej ''braku znaczenia'') redaktor naczelny ''Social Text'' stracił pracę, zaś Alan Sokal został wpisany przez redakcję na listę autorów, których prace nie będą publikowane. 

Prowokacja Sokala wywołała długo trwającą i burzliwą dyskusje nad naukowością rozmaitych prądów w ramach dziedzin humanistycznych: socjologii, teorii literatury, kulturoznawstwa itp. Zamierzonym celem publikacji tego artykułu było obnażenie braku konieczności jakichkolwiek treści czy znaczenia tekstów publikowanych w renomowanym piśmie socjologicznym o skrajnym, lewicowym profilu. Autorzy publikujący w tym piśmie przedstawiali swe prace używając najprawdopodobniej niezrozumiałych również dla siebie terminów z nauk przyrodniczych, "udowadniając" że dotychczasowe teorie w naukach przyrodniczych miały charakter prawicowy, co więcej zakładając, że są one praktycznie tylko i wyłącznie konstruktami społecznymi.

Sokal pisząc swój tekst powoływał się także na innych postmodernistów, m.in. na Jacques'a Derridę, wybierając ich bardziej bezsensowne wypowiedzi, w których używają terminologii z zakresu nauk ścisłych. Jak pisał później w ''Modnych bzdurach'', jego celem nie był atak na lewicę, emancypację, czy nauki społeczne, lecz na prądy, które szkodzą tym naukom i stanowiskom ideologicznym, ponieważ ich przedstawiciele przyjmują "na wiarę" tezy sformułowane przez uznane w ich środowiskach autorytety.

== Przykładowy cytat ==
Przykładowa z adnotacji tej publikacji brzmi jak następuje:

:Just as liberal feminists are frequently content with a minimal agenda of legal and social equality for women and 'pro-choice', so liberal (and even some socialist) mathematicians are often content to work within the hegemonic Zermelo-Fraenkel framework (which, reflecting its nineteenth-century liberal origins, already incorporates the axiom of equality) supplemented only by the axiom of choice.

Tłumaczenie:

De '''Sokal-affaire''' is een universiteit van New York. Hij stuurde een nep-artikel, doorspekt met nonsensicale redeneringen en pseudowetenschappelijk jargon, naar het Amerikaans academisch tijdschrift ''Social Text''. Sokal wilde, bij wijze van experiment, te weten komen of een goedgemaakt maar compleet onzinnig artikel gepubliceerd zou worden in een postmodern tijdschrift als het a) goed zou klinken, en b) de redactieleden zou flatteren met ideologische maar holle concepten. Het artikel werd, in 1996, inderdaad gepubliceerd en veroorzaakte veel verontwaardiging in de internationale academische wereld, die jaren later nog voelbaar was.

==De hoax==
Het artikel was getiteld met de klinkende maar nietszeggende titel '''Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity''' en werd prompt gepubliceerd in het lentenummer van ''Social Text'', dat in die tijd geen proces van peer review onderging.<ref>''Social Text'' #46/47 (spring/summer 1996) pp. 217-252. Duke University Press. Retrieved on April 3, 2007.</ref>

Op de dag van de publicatie vermeldde Sokal in een andere publicatie, ''Lingua Franca'', dat het artikel een hoax was en hij noemde het ''een parodie op links georiënteerd jargon met lichtzinnige referenties, hoogdravende citeringen en totale nonsens''. Hij had het bovendien gestructureerd rond ''de meest dwaze citaten een woordenbrij'' die hij kon vinden. Sokal demonstreerde hoe vooral de Franse postmodernisten misbruik maakten van wetenschappelijke terminologie en concepten. Alle coryfeeën en alle clichés werden vermeld, maar wetenschappelijk deugde de tekst van geen kanten.  

==Intellectueel bedrog==
De affaire zinderde jaren later nog na en resulteerde in een boek genaamd ''Intellectueel bedrog. Postmodernisme, wetenschap en antiwetenschap'' (uitgeverij EPO, 1999). Het is de neerslag van een doortastende analyse samen met de Belgische co-auteur Jean Bricmont, professor theoretische fysica aan de universiteit van Louvain-La-Neuve. 
Het boek heeft twee thema's. Sokal en Bricmont analyseren citaten van postmoderne filosofen over wiskundige en fysische theorieën. Daarnaast buigen zij zich over de subtielere kwestie van het cognitief relativisme, dat is de theorie die beweert dat de geldigheid of ongeldigheid van een uitspraak afhangt van de context. Zowel Jacques Lacans gebruik van de topologie als Julia Kristeva's interpretatie van het ''theorema van Gödel'' worden er in doorprikt. Andere Franse postmoderne denkers die in het boek onder de loepe genomen worden zijn Jean Baudrillard en Luce Irigaray.

'''Een voorbeeld''' uit (Julia Kristeva 1969; p. 150-151) :
::''(...) de wetenschappelijke werkwijze is logisch en vertrekt van de Griekse (Indo-europese) zin die opgebouwd is als een ontwerp-predikaat en werkt volgens identificatie, determinatie, causaliteit. De moderne logica van Gottlob Frege en Giuseppe Peano, tot Jan Lukasiewicz, Robert Ackermann of Alonzo Church, die zich in de dimensies 0-1 beweegt, en zelfs die van Boole die vanuit de verzamelingleer meer isomorfe formalisaties geeft aan het functioneren van taal, werken niet in het domein van de poëtische taal waarin 1 geen limiet is.''
::''Men kan dus met bestaande, logische (wetenschappelijke) procédés geen poëtische taal formaliseren zonder distorsie. Een literaire semiotiek moet vertrekken van uit een poetische logica, waarin het concept kardinaliteit van het continuüm het interval 0 tot 2 omvat, een continuüm waarin de 0 markeert en de 1 impliciet overschreden wordt.''