thumb|center|600px|Palmira'da sabahın erken saatleri

'''Palmira'''; ''(Arapça: تدمر , '''Tedmur''' veya '''Tadmor''', İngilizce: Palmyra)'' orta Suriye'de antik zamanların önemli dini ve ticari merkezi olan, UNESCO tarafından 1980 yılında Dünya Miras Listesi'ne alınan şehir. 

Humus'un 155 km. doğusunda ve Fırat'ın 120 km. güneybatısında bir vaha üzerinde kurulmuştur. Suriye çölünün ticari kervanlarının geçiş noktasında olması sebebiyle "Çölün Gelini" de denilen şehrin isminin bulunan ilk bilgilere göre Tedmur, Tedmür, Tadmur veya Tudmur [http://www.britannica.com/eb/article-9058157/Palmyra] olduğu Mari'de bulunan Babil tabletlerindeki kayıtlardan anlaşılmıştır.[http://www.syriagate.com/Syria/about/cities/Homs/palmyra.htm] Fransız arkeologlar tarafından 1933 yılından itibaren antik Mali şehrinden çıkarılan 25.000 tabletten anlaşıldığına göre Palmira'nın tarihi M.Ö. 19. yüzyıla kadar gerilere gitmektedir. Yunan ve Roma kaynaklarında ise M.S. I. yüzyıldan itibaren kayıtlara rastlanılmıştır.

==Tarihi==
===Antik çağ dönemi===
thumb|left|Palmira harabelerinden bir görünüş
Palmira, I. yüzyılın ortalarında kervanların geçiş güzergahı üzerinde, Aramilerin bölgeye yerleşmesiyle Palmiralıların kültürü Yunan-Roma ve İran (Partlar) izlerini birlikte barındırmaya başladı. Bu ortak kültürün izleri; tapınaklarda her iki kültüründe mimari stilinin kullanılmasından ve insan büstlerinde görülen, her iki kültüre ait giyim tarzının benimsenmiş olmasından anlaşılmaktadır. 
thumb|200px|right|Bel (Baal) Tapınağı'ndan günümüze kalanlar

Tadmur, İbranice yazılan Yahudilerin kutsal kitabı Tanah'da Davud'un oğlu Süleyman tarafından kurulan bir çöl şehri olarak geçmektedir. ''(Tadmur; Süryanice-Aramice “Mucize” anlamına karşılık gelmektedir.)'' Tanah'ın "Kralların İlk Kitabı" bölümünde ise yine Süleyman tarafından kurulan Tamor veya Tamar şehri şeklinde rastlanılmaktadır. Bölge kültüründe kimi zaman ''"t"'' ve ''"d"'' telaffuzunun yer değiştirmesi veya ''"t"'' ve ''"d"'' kullanımının zamanla düşmesine rastlanıldığından, Tanah'ta da bu durumun ortaya çıkması muhtemel gözükmektedir. Palmira'da bulunan tapınağın ise Romalıların bölgeye gelmesinden 2000 yıl öncesine dayandığı düşünülmektedir. Bu tapınağın geniş ve büyük sütunlarla çevrilmesi, yapımındaki ustalık ve ihtişamı hayret vericidir.  

Roma vatandaşı ve yahudi tarihçi Flavius Josephus ise ''Antiquities of the Jews'' adlı eserinde Tadmor'un Süleyman tarafından kurulduğunu yazmış ve şehrin Yunan ismi Palmira'yı kullanmıştır. 

Tadmor veya Tedmür şehrin İbranice ismi olduğu ve mucize anlamına geldiği bilinirken, Palmira isminin nereden geldiği ve anlamı bilinmemektedir. Bazı akademisyenlerce bölgede sıklıkla görülen palmiye ağaçlarından geldiği, bir kısmına göre ise Tadmor kelimesinin hatalı tercümesinden geldiği düşünülmektedir.

===Yunanlılar, Romalılar, Sasaniler ve Bizanslılar dönemleri===
thumb|right|Palmira tanrıları. Soldan sağa: Ay Tanrısı "Aglibol", Güç ve Gökyüzü Tanrısı "Beelshamen", Güneş Tanrısı "Malakbel", 1. yüzyıl, [[Louvre Müzesi.]]
thumb|Part savaşçısını tasvir eden Palmira rölyefi
thumb|right|180px|Palmira Müzesi'nde mezarlarda yatanları betimleyen mezar büstleri 2008
Yunan kökenli Selevkos İmparatorluğu M.Ö. 323 yılında tüm Suriye topraklarını kontrol altına aldı ancak Palmira kentini bağımsız olarak bıraktı ve şehir ticari önemini korumaya devam etti. M.Ö. 41 yılında Mark Antony yönetimindeki Romalı ordusu şehri almaya çalıştıysa da çok istekli olmamaları sonucu başarısız oldular ve Palmiralılar Fırat'ın öbür yakasına kaçabildiler. Bu olay Palmira'ya Roma tehdidinin ilk göstergesiydi.

Jones ve Erieira, Palmiralı tüccarların ticaret gemileriyle İtalyan sularında bile Hint ipeği ticaretinin kontrolünü ellerinde tuttuklarını ve Romalı olmadan Romalılar içinde yaşayan tek halk ve en zengin şehir olduklarını, kolayca Romalı rolü oynadıklarını not ederek, durumu eleştirmişlerdir.

Roma İmparatorluğu'nun çevresindeki ticaret yollarını tamamen kontrol altına almak istemesi Palmira'nın bağımsızlığı için en büyük tehlikeydi. Palmira, Tiberius (M.Ö. 14&ndash;M.Ö. 37 tarafından Roma'nın Suriye eyaletinin bir parçası haline getirildi. Romalıların işgali sonrasında da şehir İran, Çin, Hindistan ve Roma İmparatorluğu arasında ticari önemini korudu. M.S 129 yılında Hadrianus Palmira'ya geldi. Palmira'yı serbest şehir ilan ederek adını ''Palmira Hadriana'' olarak değiştirdi.

Dicle bölgelerinde kurulan Sasani İmparatorluğu tarafından tehdit edilmeye başlandı. İmparator Carcalla Palmira'ya bir Roma garnizonu konuşlandırdı.

Roma İmparatoru Antakya'yı aldı. Kısa sürede Anadolu'nun güneyi ve doğusunu, Fırat ve Dicle havzasının bir bölümünü, Suriye, Filistin, Sina yarımadası ve Mısır'ın önemli bir bölümünü yönetimi altına alan imparatorluğun, Roma yönetiminin dikkatini çekmesi uzun sürmedi. 272 yılında İmparator Aurelian kaybedilen toprakları almak üzere, Palmira üzerine sefere çıktı. Doğuda kapsamlı bir harekata girişen imparator, kısa sürede Antakya ve Humus şehirlerini zaptedip, Palmira'ya ulaştı ve Sasanilere sığınmak üzere olan Kraliçe Zenobia ve oğlunu sağ olarak ele geçirdi ve esir alarak İtalya'ya götürdü. Bu sırada yıkıma uğramayan şehirde, 273 yılında ayaklanmalar başlayınca İmparator Aurelian tekrar Palmira'ya geldi ancak bu kez askerlerin şehri yağmalamalarına izin verdi. Bu yıkım Palmira şehrinin çöküşüne yol açtı, şehir bundan sonra eski günlerine geri dönemedi. Şehir imparatorluk tarafından Romalı asker lejyonlarının kalacağı askeri bir üsse çevrildi. İmparator Diocletianus ise Sasanilerden korunmak amacıyla lejyon sayısını arttırarak Palmira'nın yalnızca bir askeri üs olma konumunu pekiştirmiştir. 

600px|thumb|center|Panorama di Palmira all'alba

'''Palmira''' fu in tempi antichi un'importante città della Siria, posta in una oasi 215 km a nord-est di Damasco e 120 km a sud-ovest del fiume Eufrate. È stato per lungo tempo un vitale centro carovaniero per i viaggiatori ed i mercanti che attraversavano il deserto siriaco, tanto da essere soprannominata la ''Sposa del deserto''.
{{UNESCO
|tipoBene = patrimonio
|nome = Sito archeologico di Palmyra
|nomeInglese = Site of Palmyra
|immagine = Palmyre_Vue_Generale.jpg
|anno = 1980
|tipologia = Culturali
|pericolo=
|criterio = (i) (ii) (iv)
|link = 23
|stato = Siria
}}
Il nome greco della città, ''Palmyra'' (&Pi;&alpha;&lambda;&mu;&upsilon;&rho;&alpha;), è la fedele traduzione dall'originale arabo &#1578;&#1583;&#1605;&#1585;) è l'attuale nome della cittadina sorta in prossimità delle rovine, che dipende quasi esclusivamente sul turismo.

==Storia==
===Origini===
thumb|right|300px|Il tempio di [[Bel (mitologia)|Bel]]
La città è menzionata per la prima volta negli archivi di Mari nel 2° millennio a.C. A quel tempo era solo una città commerciale nella estesa rete commerciale che univa la Mesopotamia e la Siria settentrionale. Tadmor è citata anche nella Secondo libro delle Cronache 8.4) come una città del deserto fortificata da Salomone. La città di ''Tamar'' è menzionata nel Primo libro dei Re (9.18), anch'essa fortificata da Salomone.

Questa località viene tradizionalmente riconosciuta come ''Tadmor'', ma qualcuno pensa che si
possa trattare anche di una località vicina al Mar Morto.

===Periodo greco-romano===

thumb|left|Il teatro

Quando i Seleucidi presero il controllo della Siria nel 323 a.C. la città fu abbandonata a sé stessa e divenne indipendente.
Palmira fiorì come città carovaniera durante il I secolo a.C.

Nel 41 a.C. Marco Antonio cercò di occupare la città, ma fallì nel tentativo.<br>
In seguito Palmira divenne parte della Tiberio (14-37). La sua importanza crebbe speditamente per il ruolo che ricopriva come principale via di commercio tra Persia, India, Cina e l'impero romano.

Nel Adriano visitò Palmira e la proclamò città libera, dandole il nome di ''Palmira Hadriana''.  

A partire dal sasanide del Tigri e dell'Eufrate.
thumb|left|Il decumano
provincia di Siria.<br>
Dopo la morte del governatore, sua moglie Zenobia prese il potere, regnando in nome del figlio Vaballato.<br>
La regina si ribellò all'autorità romana ed attaccò l'Egitto.<br>
Nel legioni romane. 