'''Karl Kautsky''' (ur. marksowskich.

Do austriackiej partii socjalistycznej wstąpił w Wiedniu. Rozpoczął wówczas ożywioną działalność publicystyczną. Od początku lat 80. związany z niemiecką socjaldemokracją związał się wówczas z niemiecką socjaldemokracją. W 1883 r. założył i aż do 1917 r. redagował czasopismo "Die Neue Zeit", które pełniło nieformalnie rolę organu teoretycznego II Międzynarodówki. W latach Fryderyka Engelsa znajomość marksizmu i zyskał sławę jako autor książki ''Nauki ekonomiczne Karola Marksa'' (Programu Erfurckiego SPD, przez długi okres uznanego wzoru programów partii socjaldemokratycznych.

Kautsky był głównym ideologiem tzw. centryzmu - nurtu, który dystansował się zarówno od prawicy socjaldemokratycznej, jak i skrzydła radykalnie rewolucyjnego. Tematyka jego prac była niezmiernie rozległa. Szczególnie wiele uwagi poświęcił uzasadnieniu tezy o historyczności kapitalizmu i wewnętrznych sprzecznościach tego systemu, które w długiej perspektywie doprowadzą do jego upadku. Kautsky dowodził, że w nowoczesnym kapitalizmie następuje koncentracja produkcji i centralizacja kapitału, względne zubożenie proletariatu i zaostrzenie sprzeczności klasowych oraz przybierają na sile tendencje do uwstecznienia demokratycznych form ustroju państwowego. W polemice z leninowską koncepcją imperializmu, zwrócił uwagę na możliwość zaistnienia pokojowej polityki imperialistycznej w formule bliskiej współczesnej neoliberalnej globalizacji (tzw. ultraimperializm). Kautsky odrzucał koncepcję koalicji partii socjaldemokratycznej z liberałami. Dowodził, że warunkiem rozpoczęcia przeobrażeń socjalistycznych jest zdobycie władzy przez proletariat. Kautsky opowiadał się konsekwentnie za demokratyczną drogą walki o władzę. Przeciwstawiał się wzrastającej w socjaldemokracji tendencji do usprawiedliwiania polityki ekspansji kolonialnej.

Po wybuchu wojny Kautsky początkowo przystał na głosowanie za kredytami wojennymi. Za najważniejsze zadanie socjaldemokracji uważał działanie na rzecz jak najszybszego zawarcia pokoju. Krytykował głównie szowinistyczne, proimperialistyczne poglądy prawicy SPD, ale - w przeciwieństwie do Róży Luksemburg - uważał za nierealistyczne liczenie na wykorzystanie wojny w celu przeprowadzenia rewolucji. Walka o socjalizm miała być podjęta metodami demokratycznymi po zakończeniu wojny. Wiosną 1917 r., po rozłamie w socjaldemokracji na tle stosunku do wojny, wstąpił do antywojennej USPD (Niezależna Socjaldemokratyczna Partia Niemiec), w której znalazł się wspólnie m.in. z Różą Luksemburg i Eduardem Bernsteinem.

Do Rewolucji Październikowej Kautsky (''Dyktatura Proletariatu'' 1918) odniósł się od razu krytycznie, atakując politykę bolszewików za dyktatorskie metody i wskazując, że próba budowy socjalizmu w zacofanym kraju, w którym nie rozwinęły się kapitalistyczne stosunki produkcji, jest utopijna i skazana na degenerację. Wskazywał, że rewolucja rosyjska jest w istocie rewolucją przeciwko literze i duchowi materializmu historycznego. Kautsky stawiał na legalną drogę proletariatu do władzy i za jedynie dopuszczalną formę jego panowania politycznego uważał republikę parlamentarną gwarantującą wszystkim pełnię praw i wolności politycznych. Ostra krytyka bolszewickiej dyktatury wywołała zjadliwą polemikę ze strony Lenina, który zarzucał Kautsky'emu niezrozumienie dialektycznego charakteru procesu rewolucyjnego oraz wypaczenie poglądów Marksa i Engelsa na państwo.

Po ponownym zjednoczeniu USPD i SPD Kautsky przedstawił swoje koncepcje polityczne i teoretyczne  w pracy ''Rewolucja proletariacka i jej program'' (Wiednia. Ostatnich kilkanaście lat życia poświęcił pracy teoretycznej. W Rosji. Liczył, że otworzy to ponownie drogę do odbudowy silnego, demokratycznego ruchu socjalistycznego. Był przeciwny tworzeniu przez partie socjaldemokratyczne jednolitego frontu z partiami komunistycznymi. Po wkroczeniu armii hitlerowskiej do Wiednia zdołał wyjechać do Amsterdamu, gdzie po kilku miesiącach zmarł.

thumb|160px|Deckblatt des Protokolls des [[Erfurter Parteitages 1891]]
'''Karl Johann Kautsky''' (* deutschen und internationalen Sozialdemokratie.

== Leben & Schaffen ==
==== Jugend und Politisierung (1854–79) ====
Er wurde 1854 als Sohn von Minna Kautsky, einer Schauspielerin und Schriftstellerin, und Johann Kautsky, eines Theatermalers, in Prag geboren.

1875 kam er nach Universität in Wien bis 1878 Geschichte, Volkswirtschaft, er arbeitete zugleich als Schriftsteller und SDAP)''.

==== Marxismus und Sozialdemokratie (1880–99) ====
Zwischen 1880 und 1882 war Kautsky Mitarbeiter des Privatgelehrten Karl Höchberg in Zürich. Dort freundete er sich mit dem Sozialdemokraten Eduard Bernstein an und begann sich mit dem Marxismus zu beschäftigen. 1881 lernt er bei einer Reise nach London Karl Marx und Friedrich Engels kennen. 1883 gründete er die Zeitschrift ''Die Neue Zeit'', deren Herausgeber und leitender Redakteur er bis 1917 blieb. Er schrieb politische und historische Studien, wurde zu einer Autorität auf dem Gebiet der Marx’schen Theorie.

Von 1885 bis 1890 lebte er in London und war eng mit Friedrich Engels befreundet. Nach dem Fall des SPD)'' vor. Auf der Grundlage der marxistischen Theorie strebte es eine sozialistische Gesellschaft in Deutschland an. Nach dem Tode von Friedrich Engels wurde Kautsky der wichtigste und einflussreichste Theoretiker der SPD und stand an der Seite von August Bebel im damals marxistischen Zentrum der Partei.

==== Revisionismusdebatte, Imperialismuskritik, Parteiwechsel und Lebensende (1900–38) ====
1903 profiliert sich Kautsky in der Partei als Kritiker des Bernsteinschen reformorientierten Parteiführung und der radikalen Linken. 1909 veröffentlichte er das Buch ''Der Weg zur Macht''. 1914 brach er mit Rosa Luxemburg und der Parteilinken.

Zusammen mit Rudolf Hilferding, Karl Liebknecht und anderen entwickelte Kautsky ab ca. 1900 kritische Positionen zum Gesamtphänomen des Imperialismus, der nur durch den Sozialismus aufgehoben werden könnte. 1912 jedoch schwenkte er um und vertrat die These eines möglichen Ultra-Imperialismus, in dem ein Staaten-Kartell an die Stelle der imperialistischen Konkurrenz treten und somit das Wettrüsten und die Kriegsgefahr beseitigen könnte. Von Lenin wurde er für diese Auffassung ab 1915/17 entschieden kritisiert und seinerseits des Revisionismus bezichtigt.

1917 trat Kautsky der ''Unabhängigen Sozialdemokratischen Partei Deutschlands (USPD)'' bei. Von 1918 bis 1919 war Kautsky im Rat der Volksbeauftragten Staatssekretär im deutschen Auswärtigen Amt. Ebenfalls 1918 wandte er sich scharf gegen die Oktoberrevolution in Russland und begründete das in der Schrift ''Die Diktatur des Proletariats''. In der USPD war er bald isoliert, verließ die Partei 1919 und kehrte 1922 in die SPD zurück. 1925 war er Mitautor des Heidelberger Programms der SPD, das den Sozialismus durch Reformen erreichen wollte.

1924 war Kautsky wieder zurück nach Wien gegangen. Nach dem Anschluss Österreichs an das Deutsche Reich im März 1938 emigrierte er in die Niederlande und lebte bis zu seinem Tod im Oktober des selben Jahres in Amsterdam.

=== Persönliches und Andenken ===
thumb|Gedenktafel in der Saarstraße
Kautsky war seit 1890 mit Luise Ronsperger (1864–1944) verheiratet. Er hatte drei Söhne. Er lebte lange Jahre in Berlin-Friedenau. Rosa Luxemburg, die ebenfalls in Friedenau (Cranachstraße 58) wohnte, verband eine enge Freundschaft mit seiner Frau Luise.

Am Haus Saarstraße 14 erinnert eine Gedenktafel an ihn.