right|thumb|400px|Mapa świata: terytoria kontrolowane przez państwa Osi zaznaczone są kolorem czarnym

'''Państwa Osi''' – kraje należące do jednego obozu działań wojennych, walczące przeciw aliantom podczas II wojny światowej. Nazwa "oś" pochodzi od zwyczajowej nazwy nadanej sojuszowi III Rzeszy, Japonii. W okresie ich największego panowania terytoria państw Osi obejmowały duże części Europy,
Azji, Afryki i wysp Oceanu Spokojnego. Mimo tego aliantów, liczba państw Osi w czasie wojny zmieniała się – pod koniec wojny znaczna część członków przeszła na stronę sprzymierzonych.

== Powstanie, rozwój i funkcjonowanie bloku państw osi ==
=== Początki ===

Termin ten został użyty przez wojny włosko-abisyńskiej. Następnie paktem stalowym". Pakt został podpisany przez Joachima von Ribbentropa w imieniu hitlerowskich Niemiec i był rozszerzeniem porozumienia z października hiszpańską wojną domową.

Określenie "państwa Osi" formalnie zaczęło funkcjonować po podpisaniu paktu trzech przez Niemcy, Włochy i Japonię Niemcy i Japonia. Te dwa państwa podpisały również pakt antykominternowski, którego celem było uzyskanie światowej hegemonii i przeciwstawienie się komunistom.

=== Przystąpienie innych państw do paktu trzech ===
W trakcie spotkania na przełęczy Brenner, do którego doszło 4 października 1940, Hitler rozmawiał z Mussolinim na temat przyłączenia do paktu trzech frankistowskiej Hiszpanii. Przedstawił duce swoją wizję układu obejmującego także Francję Vichy. Rozmowa na ten temat była konieczna, ponieważ przystąpienie tych dwóch państw do sojuszu oznaczałoby konieczność rezygnacji Włoch z ambicji kontrolowania niektórych terytoriów w Afryce Północnej.

Hiszpanii do paktu trzech, jednak Franco wyrażał się jedynie ogólnikowo, unikając jednoznacznych deklaracji. Odmówił także przystąpienia do wojny po stronie Niemiec w styczniu następnego roku, argumentując, że armia hiszpańska nie jest dostatecznie uzbrojona. Po zakończeniu spotkania Hitler powiedział, że prędzej da sobie wyrwać kilka zębów, niż po raz kolejny będzie rozmawiał z Franco.

W październiku Hitler spotkał się w Montoire z przedstawicielem rządu Vichy, Pierre'em Lavalem. Rozmawiał z nim o możliwych kierunkach polityki niemieckiej – porozumieniu niemiecko-francuskim, skierowanym przeciwko Wielkiej Brytanii lub o dogadaniu się z Wielką Brytanią kosztem Francji. Philippe'em Pétainem, domagając się od niego udziału wojsk francuskich i francuskiej floy w działaniach skierowanych przeciwko Wielkiej Brytanii. Pétain w odpowiedzi poruszył kwestię francuskich jeńców wojennych pozostających w niewoli niemieckiej i poinformował Hitlera o obciążeniach Francji związanych z przegraną kampanią. 

Więcej sukcesów przywódca III Rzeszy zanotował na południu Europy. Jako pierwsze do paktu trzech przystąpiły Węgry – miało to miejce 20 listopada 1940 roku. Przebywający z wizytą w Berlinie conducator Rumunii, gen. Ion Antonescu, podpisał układ trzech mocarstw 23 listopada. Dzień później do paktu przyłączyła się Słowacja. 1 marca 1941 roku do sojuszu przystąpiła Bułgaria, 25 marca Jugosławia, zaś 15 kwietnia Niezależne Państwo Chorwackie.

=== Mniejsi sojusznicy Hitlera ===
Z wielkiej trójki (III Rzesza, Włochy, Cesarstwo Japonii) najwięcej sojuszników miała III Rzesza. Część z tych państw, jak Rumunii, jedynego sojusznika III Rzeszy walczącego z operacji Barbarossa. Zupełnie inaczej wyglądała zaś pozycja Finlandii, która nie zamierzała brać udziału w tej wojnie, niemal całkowicie niezależna od niemieckich wpływów, została wciągnięta do wojny przez Związek Radziecki, który w pierwszych dniach działań wojennych był tak pewien swojego rychłego zwycięstwa, że postanowił zaatakować kraj zupełnie do tej wojny nieprzygotowany.

Stopień uzależnienia wymienionych państw od III Rzeszy był także związany z ich zasadami ustrojowymi. Wyjątkiem wśród nich była demokratyczna Finlandia. W pozostałych krajach rządy były mniej lub bardziej autorytarne, a im twardsza była I wojnie światowej. Dla Finlandii sprzymierzenie z Niemcami stanowiło gwarancję zachowania niepodległości. Wszystkie te państwa, często bardzo niechętne samej ideologii nazizmu, łączyła obawa, czy nawet strach, przed radzieckim ekspansjonizmem i ideologią komunistyczną. Świeża była pamięć o tragicznym losie republik nadbałtyckich, zagarniętych w chwili, kiedy europejskie demokracje musiały walczyć na polach Francji.

Armie tych państw, które najczęściej miały słabo rozwinięty przemysł, posiadały ograniczone możliwości pozyskania uzbrojenia i wyposażenia rodzimej produkcji, były zdane głównie na dostawy z Niemiec. Dość wysoki był poziom wyszkolenia, prowadzonego według niemieckich wzorów, bardzo duży był też zapał do walki. Pod tym względem ci sojusznicy znacznie przewyższali Włochów.

== Główne Państwa Osi ==
Trzy główne państwa Osi, które były pierwotnymi sygnatariuszami paktu trzech:
=== Nazistowskie Niemcy ===

III Rzesza była głównym państwem Osi w Europie. Oficjalnie państwo nosiło nazwę ''Rzesza Niemiecka'' (''Deutsches Reich''), używano także nazwy ''Wielka Rzesza Niemiecka'' (''Großdeutsches Reich'').

Niemcy były kierowane przez Adolfa Hitlera do ostatnich dni wojny. Po samobójczej śmierci Hitlera funkcję prezydenta Rzeszy objął na sześć dni Karl Donitz.
200px|thumb|right|III Rzesza
Na początku II wojny światowej, Niemcy zawierały Austrię, którą włączono w Czechosłowacji w Litwie oddanie regionu Kłajpedy. Protektorat Czech i Moraw, utworzony w 1939, był ''de facto'' częścią Niemiec, chociaż formalnie był autonomicznym czeskim stanem pod niemiecką okupacją.

Niemcy dołączyły dodatkowe tereny podczas II wojny światowej. Wolnego Miasta Gdańsk zdecydował ponownie połączyć się z Rzeszą. traktatu wersalskiego. Z reszty kraju utworzono tzw. "Generalne Gubernatorstwo".

Na zachodzie Europy Niemcy dokonały dalszych aneksji po klęsce Francji, Belgii, Holandii i Luksemburga w I wojnie światowej rejon Bałkanach, Słowenię zaanektowano w Jugosławii.

Po niemieckim najeździe na Wielka Rzesza Niemiecka została powiększona o tereny Polski zajęte przez ZSRR w 1939 roku. Inne tereny zajęte przez Niemców były podporządkowane poszczególnym komisariatom lub bezpośrednio wojsku.

Niemcy skapitulowały 8 maja 1945 roku.

=== Faszystowskie Włochy ===

Faszystowskie Włochy były drugim, po III Rzeszy, liczącym się europejskim państwem Osi, należącym do Osi w dwóch wcieleniach, oba pod przywództwem II Duce Benito Mussoliniego. Jego pierwsze wcielenie oficjalnie było znane jako ''Regno d'Italia'' czyli Królestwo Włoch.
thumb|200px|right|Królestwo Włoch
Królestwo Włoch było rządzone przez Mussoliniego w imieniu króla Wiktora Emanuela III. Dodatkowo był cesarzem Abisynii i królem Albanii. Włoskiej Afryki Wschodniej. wyspy Dodekanez na Morzu Egejskim i Afryce Północnej.

Włochy przystąpiły do wojny Somalię we Wschodniej Afryce i oraz część Egiptu. Ponadto Włochy uczestniczyły w ataku na Związek Radziecki. W Tunezji dla obrony przed atakiem Sprzymierzonych na Półwysep Apeniński, tym samym rezygnując z podbojów w Afryce.

Drugie wcielenie Włoch oficjalnie znane było jako ''Repubblica Sociale Italiana'' czyli Mussoliniego. Po wylądowaniu aliantów na Sycylii został zdymisjonowany przez króla ze stanowiska premiera Otto Skorzeny'ego i później stanął na czele rządu zorganizowanego pod patronatem niemieckim Włoskiej Republiki Socjalnej, tak zwanej ''Republiki Saló''.

=== Cesarstwo Japonii ===

Dalekim Wschodzie. Nazwa własna państwa to ''Dai Nippon Teikoku'' (大日本帝國) czyli Cesarstwo Wielkie Japonii. Japonia za strefę swoich wpływów uważała Azję Wschodnią oraz Pacyfik. Przyczyną ekspansjonizmu Japonii był brak surowców niezbędnych do kontynuowania rozwoju przemysłowego kraju.

Głową państwa był cesarz Hirohito, który mimo że był otaczany wielką czcią, w rzeczywistości nie odgrywał znaczącej roli w przygotowaniach do wojny. Pełną władze sprawował rząd, przeważnie złożony z nacjonalistycznych polityków lub wojskowych.
200px|thumb|right|Cesarstwo Japonii
Pierwszą zdobyczą Japonii była Korea, którą władała od podbili Mandżurię i utworzyli tam państwo zależne Mandżukuo (patrz niżej). Liga Narodów potępiła tą agresję, skutkiem czego Japonia postanowiła zrezygnować z członkostwa w Lidze w 1933 roku. 25 listopada 1936 Japonia podpisała z Niemcami Pakt antykominternowski, w celu wspólnej walki z komunizmem. 

Chinami. Podobnie jak w Mandżurii wykorzystano zbrojny incydent jako pretekst do rozpoczęcia działań zbrojnych (Incydent na Moście Marco Polo). Mimo zajęcia głównych miast chińskich (w tym chińskiej stolicy Nankin w grudniu 1937), nie udało się zakończyć wojny szybkim zwycięstwem jak podczas pierwszego konfliktu chińsko-japońskiego w latach 1894-1895. II wojna chińsko-japońska będzie trwała aż osiem lat (od 7 lipca 1937 do 9 września 1945 roku) i pochłonie ona ok. 10 milionów ofiar po stronie chińskiej. 

W Japonii rozważano nad dwoma kierunkami ekspansji: wojska lądowe chciały uderzyć na ZSRR, zaś marynarką dążyła do podboju Azji Południowej, bogatej w złoża niezbędne do dalszego prowadzenia wojny w Chinach. W październiku 1941 roku premierem mianowano generała Hideki Tojo. Popierał on ścisły sojusz z państwami Osi. 27 września 1940 roku Japonia była jednym z państw które podpisało Pakt Trzech.

zaatakowali Pearl Harbor. dając początek wojnie na Pacyfiku. Pod koniec roku 1941 i na początku 1942 siły japońskie podbiją niektóre wyspy Pacyfiku, Filipiny, Indonezję, Malaje, Birmę. Japończycy zagrożą również Indiom i Australii. 

Potężna kontrofensywa amerykańska na Pacyfiku oraz ciągłe walki z Brytyjczykami w Birmie, jak również zaciekły opór sił rządowych Hiroszimę i 9 sierpnia 1945 na Nagasaki oraz zajęcie Mandżukuo przez wojska ZSRR.

Japonia była ostatnim krajem Osi, który skapitulował ostatecznie 2 września 1945 roku (kapitulacja wojsk japońskich w Chinach – 9 września 1945 roku).

== Drugorzędne Państwa Osi ==
Kilka mniejszych państw formalnie podpisały pakt trzech między Niemcami, Włochami i Japonią w tej kolejności i walczyły przeciw Aliantom:

=== Węgry ===
Węgry, kierowane przez admirała Miklosa Horthiego jako regenta, były pierwszym państwem, które przyłączyło się do paktu trzech, podpisanego między III Rzeszą, Japonią i Włochami. Węgry podpisały pakt 20 listopada 1940 roku.
Węgry, jako część austro-węgierskiej monarchii były sprzymierzone z Niemcami podczas I wojny światowej. Węgry, podobnie jak Niemcy, jako spadkobierca dawnej monarchii habsburskiej, musiały ponieść konsekwencje przegranej wojny. Na mocy traktatu z Trianon, utraciły ponad 70 procent terytorium przedwojennego. Horthy, węgierski arystokrata i austro-węgierski oficer marynarki, został regentem w 1920, rządząc królestwem wobec braku następcy.
Polityka zagraniczna Węgier za panowaniem Horthiego była prowadzona ambitnie, w celu odzyskania terenów utraconych przez wprowadzenie traktatu z Trianon. Rewizja traktatu stała się głównym celem polityki zagranicznej Węgier w okresie międzywojennym i przyczyniła się do zbliżenia z hitlerowskimi Niemcami.
200px|right|thumb|Królestwo Węgier

Węgry uczestniczyły w niemieckim podziale Czechosłowacji, podpisały pakt trzech i przez to zostały wynagrodzone przez Hitlera, przywracając kilka terenów zabranych na mocy traktatu Trianon.
Polityczne wstrząsy w Jugosławii w planu Marita. 11 kwietnia 1941 roku, pięć dni po inwazji Niemiec na Jugosławię i zniszczeniu jugosłowiańskiej armii, Węgry uczestnicząc w podziale kraju, zajęły tereny przygraniczne. Wielka Brytania natychmiast zerwała stosunki dyplomatyczne z Węgrami.
Węgry nie został zaproszone, do uczestnictwa w niemieckiej inwazji na Związek Radziecki, rozpoczętej 22 czerwca 1941 roku atakami niemieckich, fińskich i rumuńskich sił jak również deklaracją wojny przez Włochy. Ze względów sojuszniczych Węgry wypowiedziały wojnę Związkowi Radzieckiemu pięć dni później 27 czerwca. Ponad 200 000 żołnierzy (wszystkie siły), sformowanych w trzy armie wysłano na front wschodni. Największą i najbardziej uznaną była węgierska II Armia.

Niemcy, Wanga Jingwei w Nankinie.

USA. Stany Zjednoczone natomiast wypowiedziały wojnę Węgrom w 1942 roku.
Węgierskie oddziały posunęły się daleko w głąb radzieckiego terenu, ale radziecka kontrofensywa w 1943, spowodowała prawie całkowite zniszczenie Węgierskiej II Armii, która walczyła niedaleko Woroneża.

Gdy nastąpiło wejście Armii Czerwonej na terytorium Węgier (październik strzałokrzyżowców Ferenc Szálasi, w pełni podporządkowany Rzeszy.
Kiedy radzieckie oddziały wchodziły do Austrii i w 1946 został ujęty na terenie Niemiec przez Amerykanów i wydany Węgrom gdzie został skazany na śmierć przez Trybunał Ludowy. Wyrok został wykonany w 1946 r. w Budapeszcie.

Węgierska I Armia kontynuowała walkę z Armią Czerwoną nawet po całkowitym zajęciu Węgier. Ostatnie odziały poddały się 8 maja 1945 roku.

=== Rumunia ===

Iona Antonescu, przyłączyła się do paktu trzech 23 listopada 1940 roku.

Rumunia stanęła do I wojny światowej w 1916 roku po stronie aliantów ale szybko została podbita przez oddziały z niemieckie, austro-węgierskie i bułgarskie. Rumunia została niemieckim lennikiem na mocy traktatu w Bukareszcie, ale kiedy same Niemcy poniosły klęskę na zachodzie, traktat ten został unieważniony. Wtedy to rumuńskie terytorium zostało znacznie poszerzone w traktacie pokojowym narzuconym Niemcom przez sprzymierzonych.
200px|right|thumb|Królestwo Rumunii
Besarabię i Bukowinę północną. Niemcy zmusiły Rumunię do oddania Siedmiogrodu Węgrom Rumunię do oddania Południowej Dobrudży Bułgarii 5 września 1940 roku.
Aby przypodobać się Hitlerowi i uzyskać niemiecką ochronę, król Iona Antonescu premierem 6 września 1940 roku. Dwa dni później, Antonescu zmusił króla do abdykowania, wprowadził na stanowisko swego młodszego syna Michała na tron i oznajmił siebie Conducător (liderem).

Niemieckie oddziały wkroczyły do kraju w 1941 w celu uzyskania bazy wypadowej do inwazji zarówno na Jugosławię, jak i na Związek Radziecki. Rumunia była również kluczowym dostawcą zasobów, szczególnie ropy i zboża.
Rumunia przyłączyła się do inwazji na Związek Radziecki Mołdawię, który ponownie wcielono do Rumunii. Ponadto w czasie wojny z Odessy. Siły te brały udział także w bitwie o Stalingrad.
Gdy Sowieci zatrzymali niemiecki najazd, przeszli do kontrataku i w krótkim czasie zbliżyli się do granic Rumunii. Wraz z wkroczeniem radzieckich oddziałów na terytorium Rumunia przeszła na stronę aliantów 23 sierpnia 1944 roku.

=== Słowacja ===

200px|right|thumb|Republika Słowacji
Jozefa Tiso podpisała pakt trzech 24 listopada 1940 roku.

Słowacja została bliskim sprzymierzeńcem Niemiec natychmiast po ogłoszeniu deklaracji niepodległości inwazji na Polskę. W nagrodę uzyskała kilkanaście polskich gmin w Karpatach.

Słowacja wypowiedziała wojnę Związkowi Radzieckiemu w paktu antykominternowskiego. Na Froncie Wschodnim walczyły dwie dywizje Słowackie liczących łącznie 20 000 żołnierzy. W 1942 roku Słowacja wypowiedziała także wojnę Wielkiej Brytanii i Stanom Zjednoczonym.

antynazistowskie powstanie, które natychmiast zostało stłumione przez Waffen SS i lojalne oddziały słowackie.

Po wojnie, Tiso został powieszony i Słowacja przymusowo wróciła do federacji z Czechami na tych samych zasadach co przed 1938. Odzyskała niepodległość w 1993 roku.

=== Bułgaria ===
200px|right|thumb|Królestwo Bułgarii
Borysa III, podpisała I wojny światowej. Na skutek wojen bałkańskich (1912-1913) Bułgaria utraciła znaczną część terytorium, dlatego też przystąpiła do I wojny światowej po stronie państw centralnych.

Podobnie jak inne bałkańskie narody, Bułgaria była bliskim sprzymierzeńcem Niemiec w latach 30. XX wieku. W Rumunię do oddania południowej Dobrudży na rzecz Bułgarii. W inwazji na Jugosławię i Grecję. Zaanektowała Vardar Banovinę od Jugosławii i Zachodnią Trację z Grecji. Nie przyłączyła się natomiast do inwazji na Związek Radziecki – jej siły rozlokowano na Bałkanach do walki przeciw miejscowym ruchom oporu.

Kiedy Armia Czerwona zbliżyła się do bułgarskiej granicy, zamach z 9 września 1944 roku doprowadził do utworzenia nowego, prosowieckiego rządu. Wówczas Bułgaria dołączyła do aliantów i wypowiedziała wojnę III Rzeszy. Po wojnie pozwolono jej zatrzymać Południową Dobrudżę.

=== Jugosławia ===
Królestwo Jugosławii, pod regencją księcia Paula, było krótko członkiem Osi w 1941 roku.
200px|right|thumb|Królestwo Jugosławii
Książę Paweł podpisał pakt trzech 25 marca 1941 roku, ale po zamachu stanu, zorganizowanym 27 marca 1941 roku przez generała D. Simovicia udał się na na emigrację. Nowy jugosłowiański rząd zadeklarował, że nadal będzie obowiązywał popisany traktat, ale Hitler podejrzewał, że to Anglicy stali za zamachem przeciw księciu Pawłowi, dlatego też postanowił podbić kraj.
Niemiecki najazd zaczął się Niezależnym Państwem Chorwackim" i entuzjastycznie dołączyli do Osi. Rząd Serbii został zreorganizowany jako "Narodowy Rząd Ocalenia" pod przywództwem generała Milana Nedicia 1 września 1941 roku. Nedić utrzymywał, że jego rząd był legalnym następcą Królestwa Jugosławii. Jego armia nosiła mundury Królewskiej Armii Jugosłowiańskiej, ale w przeciwieństwie do hojnego traktowania Chorwacji, Niemcy traktowali Serbię Nedicia jako państwo marionetkowe.

Reszta Jugosławii była podzielona między innymi europejskimi państwami Osi. Niemcy zaanektowały Słowenię, Dalmację, a Czarnogórę. Macedonię.

Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna Ivana Mihailov'a z radością przyjęła aneksję macedońskiego Vadaru przez Bułgarię. Na początku września Macedonii, ale on odmówił.

== Inni współwalczący ==
=== Finlandia ===
Związkowi Radzieckiemu. Uznana za wroga Bolszewików podczas ostatniej wojny zimowej, Finlandia pozwoliła Niemcom korzystać ze swojego terenu jako bazy dla operacji Barbarossa.

Po przegranej wojnie zimowej w marcu 1940 roku, Finlandia najpierw szukała ochrony u Wielkiej Brytanii, a także neutralnej Szwecji, ale kroki te zostały udaremnione przez radzieckie i niemieckie działania. Finowie, znajdujący się "między młotem a kowadłem", ostatecznie zdecydowali się na ścisłą współpracę z Niemcami, oznaczającą w praktyce podporządkowanie kraju Hitlerowi. Finowie wierzyli, że uda im się z pomocą Niemców odzyskać utracone tereny po wojnie.

Rola Finlandii w operacji Barbarossa została zawarta w 21 dyrektywie Adolfa Hitlera: "fińska armia będzie mieć za zadanie, zgodnie z postępem niemieckich armii na północnym skrzydle, nawiązywać walkę z jak największą liczbą Rosjan atakując na zachód lub po obu stronach jeziora Ładogi. Finowie powinni zająć również Hanko." Dyrektywa została wydana 18 grudnia 1940 roku, ponad dwa miesiące przed dotarciem pierwszych sygnałów do Głównego Dowództwa i przywódców Finlandii dotyczącymi ewentualnego ataku na ZSRR.

W maju 5 Dywizji Pancernej SS Wiking. Kolejnych 200 Finów dołączyło do batalionu w czasie walk, w celu uzupełnienia strat.
200px|thumb|right|Republika Finlandii
W ostatnich tygodniach przed operacją Barbarossa, współpraca między Finlandią i Niemcy znacznie się zacieśniła (m.in. nastąpiła wymiana oficerów łącznikowych). Prusach Wschodnich. Ponadto, fińskie okręty podwodne stawiały miny na wodach terytorialnych ZSRR.
  
W czasie ataku 22 czerwca 1941, Hitler ogłosił, że do Niemiec dołączyła Finlandia i Rumunia. Jednakże Finlandia wypowiedziała wojnę dopiero 25 czerwca, po tym, jak Związek Radziecki zbombardował fińskie lotniska i miasta, w tym średniowieczny zamek w Turku, który został mocno uszkodzony. Sowieci interpretowali współpracę Finlandii z Niemcami jako powód do nalotów. Finlandia odpierała zarzuty, mówiąc, że znów stała się ofiarą radzieckiej agresji.

Finowie nazywają wojnę ze Związkiem Radzieckim wojną kontynuacyjną, ze względu na kontynuację walk fińsko-radzieckich z wojny zimowej. Finowie utrzymują, że ich jedynym celem jest odzyskanie terenu przejętego przez Związek Radziecki po wojnie zimowej, toteż Karelii, uwolnienie Karelów i doprowadzenie Finlandii do lepszej przyszłości". Podbój Karelii był marzeniem fińskich nacjonalistów popierających utworzenie tzw. Wielkiej Finlandii.

W sumie, Finlandia zmobilizowała około 475 000 żołnierzy froncie wschodnim przeciw Związkowi Radzieckiemu. Ponadto, około 1 700 ochotników ze Szwecji i 2 600 z Estonii służyło w fińskiej armii. Podobnie wielu szwedzkich ochotników walczyło w Finlandii w wojnie zimowej. Ponieważ Finlandia przyznała schronienie do Żydów – w armii fińskiej był także duży odsetek narodowości żydowskiej. 

Dyplomatyczne relacje między Wielką Brytanią i Finlandią zostały zerwane Stanami Zjednoczonymi.

Finlandia podpisała pakt antykominternowski w 1941 roku. W przeciwieństwie do innych państw osi, Finlandia utrzymała siły pod swoim dowództwem i dążyła do osiągnięcia swych celów niezależnie od Niemiec. Dla Finów priorytetem było odzyskanie Karelii. Ówczesny prezydent, Carl Gustaf Mannerheim, odmówił uczestnictwa wojsk fińskich w oblężeniu Leningradu i zaatakowania kolei murmańskiej, stwierdzając, że zajęcie tego miasta nie jest ich głównym celem.

Relacje pomiędzy Finlandią a III Rzeszą były jeszcze bliższe po podpisaniu paktu Ryti-Ribbentrop, w którym został przedstawiony niemiecki warunek dla pomocy zbrojnej i wsparcia lotniczego, ponieważ Sowiecka ofensywa skoordynowana z otwarciem frontu w Normandii groziła Finlandii całkowitą klęską. Porozumienie, podpisane przez prezydenta Risto'a Ryti, ale nigdy nie ratyfikowane przez fiński parlament, zobowiązywało Finlandię do nie szukania oddzielnego pokoju.

Następca Brytyjskiej Wspólnoty Narodów uznającymi działania Finlandii w czasie wojny jako "sojusz z III Rzeszą Niemiecką".

=== Syjam ===
Tajlandia (Syjam) była przez pewien czas sojusznikiem Japonii.

Rankiem, Pearl Harbor, Tajlandii. Kilka godzin po napaści, feldmarszałek i premier Japonią, a Wielkiej Brytanii i Stanom Zjednoczonym. Tajski ambasador w Stanach Zjednoczonych, Mama Rajawongse Seni Pramoj nie dostarczył kopii deklaracji wojny i chociaż Anglicy odwzajemnili się wypowiedzeniem wojny Tajlandii, to USA tego nie zrobiły, mimo wrogiego nastawienia do tego kraju.
10 maja 1942 roku, tajska Phayap Armia weszła do Birmańskiego Shan. W przeszłości obszar ten był częścią Królestwa Ayutthaya. Granicę między Japońskimi a tajskimi działaniami stanowiła rzeka Saluin. Jednakże, obszar na południe stanu Shan znany jako stan Karen, ojczyzna Karenów, wyjątkowo został zachowany pod japońską kontrolą.
200px|thumb|right|Syjam
Trzy tajskie dywizje piechoty i jedna dywizja kawalerii, dowodzone przez opancerzone grupy rozpoznania i wsparte siłami powietrznymi, rozpoczęły natarcie 10 maja i rozbiły wycofującą się chińską 93. dywizję. Kengtung, główny cel, został zajęty 27 maja. Wznowiona ofensywa w czerwcu i listopadzie doprowadziła do wycofania się Chińczyków w stronę Junnan.

Ponieważ wojna przeciągała się, tajskie społeczeństwo z niezadowoleniem zaczęło patrzeć na obecność Japończyków. W czerwcu 1944 roku, Phibun został obalony w zamachu stanu. Nowy cywilny rząd pod panowaniem Khuanga Aphaiwonga usiłował pomóc wzrastającemu ruchowi oporu, równocześnie utrzymując serdeczne relacje z Japończykami.

Ruch Wolnych Tajów został założony już w czasie pierwszych miesięcy wojny. Podobne wolne tajskie organizacje zostały założone w Brytanii i wewnątrz Tajlandii. Królowa Ramphaiphanni była głową państwa, opartą na brytyjskiej organizacji. Z kolei regent Pridi Phanomyong kierował największą grupą, działającą wewnątrz kraju. Walkę z Japończykami wsparło wojsko, Biuro Służb Strategicznych (OSS) i agenci z Force 136, którzy budowali tajne lotniska i obozy szkoleniowe w i poza granicami kraju.

Po wojnie, USA zapobiegło potraktowaniu Tajlandio jako państwa Osi, ale mimo tego Malajów anektowanych podczas wojny. Ponadto, Tajlandia musiała oddać terytorium brytyjskiej Birmy i francuskich Indochin, które zajęła.

Phibuna oraz jego kilku wspólników oskarżano o popełnienie zbrodni wojennych, głównie za względu na współpracę z władzami osi. Jednak oskarżenia te zostały odrzucone z powodu silnej presji narodu. Opinia publiczna była przychylna do Phibuna, od kiedy zaczął chronić tajskie interesy.

=== Irak ===
Irak był przez pewien czas sojusznikiem Osi, walcząc przeciwko Wielkiej Brytanii w 1941 roku.

Dochodząc do władzy Raszida Alego wyrzekł się brytyjsko-irackiego traktatu z Francji Vichy w usunięciu brytyjskich sił z Iraku.
200px|thumb|right|Królestwo Iraku
Walka pomiędzy irackimi a brytyjskimi siłami rozpoczęła się Syrii, doprowadzając do walki między brytyjskimi a francuskimi siłami w Syrii. Dowódcą wydzielonych jednostek Luftwaffe, które miały pomóc irackim rebeliantom, został Oberst Werner Junck. Tak zwane Sonderkommando "Junck" składało się z siedmiu bombowców He 111, czternastu ciężkich myśliwców Me 110 oraz 20 samolotów transportowych Junkers Ju 52.

'''Potenze dell'Asse''' è un termine usato per indicare gli Stati aderenti all'alleanza militare fra il III Reich tedesco, il Regno d'Italia e l'Impero del Giappone durante la seconda guerra mondiale.

L'alleanza venne anche chiamata, con riferimento alle tre Capitali Roma-Berlino-Tokyo,  con l'acronimo ''RoBerTo''.

==Genesi e sviluppo dell'Asse==
*La Germania abbandonò la III Reich e Francia. Tale atto fu il preludio di una importante campagna di riarmo tedesco e di una politica estera estremamente aggressiva che portò, negli anni immediatamente successivi, all'annessione dei Sudeti e dell'Austria al Reich tedesco. Durante lo stesso periodo, e con analoghe motivazioni, anche il Giappone abbandonò la Società delle Nazioni.

*A seguito della Mussolini e nella sua politica estera un possibile ''partner'' atto a contenere il dilagare della politica aggressiva perseguita dalla Germania (che aveva persino fornito armi all'Etiopia) in ambito europeo. In tale situazione, l'Italia vide preclusa la possibilità di una rinnovata intesa con Francia e Mussolini si risolse a cercare un'alleanza con la Germania.

*Il 25 ottobre 1936 Italia e Germania firmano un trattato di amicizia. Benito Mussolini, il 1° novembre 1936, usa per la prima volta il termine asse Roma-Berlino, riferendosi a tale Trattato. Da qui l'usanza diffusa di considerare il trattato di amicizia come istitutivo dell'Asse, cosa che non risponde a verità in quanto esso, come alleanza militare, nascerà più tardi, con il patto d'acciaio.

*Il 25 novembre del 1936 la Germania ed il Giappone firmano un accordo contro il comunismo internazionale completato da un protocollo supplementare. Un anno dopo anche l'Italia firma un protocollo di adesione a quell'accordo.

*Il 22 maggio Trattato di alleanza militare ("patto tripartito, nel quale il Giappone riconosce i preminenti interessi tedeschi ed italiani in Europa ricevendo analogo riconoscimento per l'Asia. 

*All'alleanza si uniscono in seguito Slovacchia (24 novembre 1940) e Bulgaria (1 marzo 1941). 

*La Jugoslavia si unisce il 25 marzo 1941, ma un colpo di stato, supportato dai britannici due giorni dopo mette in dubbio la partecipazione della Jugoslavia (anche se il re Pietro II di Jugoslavia dichiara la sua adesione al trattato), portando all'occupazione della Jugoslavia da parte di truppe tedesche in aprile.

*Anche se nell'uso comune gli Alleati indicavano la Finlandia come uno stato dell'Asse, essa non ne fece mai direttamente parte: la sua relazione con la Germania, durante la Guerra di Continuazione (1941 - 1944), era di ''cobelligeranza''.

==Potenze dell'Asse ed alleate==
=== Grandi Potenze ===
* 30px Reich tedesco
* 30px Regno d'Italia
* bordered|30px Impero del Giappone

=== Potenze secondarie ===
* 30px Ungheria
* 30px Romania
* 30px Bulgaria

==== Nazioni cobelligeranti ====
* 30px Finlandia (coinvolta nella guerra di Continuazione)
* 30px Siam (rapporto di alleanza col Giappone)

==== Stati satelliti ====
* 30px Slovacchia (creato dalla Germania sciogliendo la Cecoslovacchia)
* 30px Croazia (creato dalla Germania sciogliendo la Jugoslavia)
* 30px Manchukuo (creato dal Giappone nella Manciuria tolta alla Cina)